Аннотация: Бұл мақала бастауыш білім беру саласындағы жаңартылған оқу бағдарламаларын енгізу тәжірибесін қарастырады және оқытудың инновациялық әдіс-тәсілдерінің тиімділігін талдайды. Мақаланың мақсаты – оқытудың дәстүрлі модельдерін ауыстырып, оқушылардың танымдық белсенділігін арттыратын жаңа педагогикалық тәсілдердің мәні мен нәтижелерін анықтау. Зерттеу әдіснамасына педагогикалық тәжірибені сипаттау, оқыту курстарының нәтижелерін талдау және салыстырмалы әдіс қолданылды [1; 2; 3]. Зерттеу барысында жаңартылған бағдарламаның негізгі бағыттары – үш тілділікке негізделген коммуникативтік тәсіл, сыни тұрғыдан ойлауды дамыту, оқушыларды өз бетінше ізденуге және ақпаратты талдауға үйрету – анықталды. Жаңа әдіс-тәсілдердің оқушылардың сабаққа деген қызығушылығын арттырғаны, сабақ беру процесін белсендіргені және мұғалімдердің кәсіби өсуіне ықпал еткені анықталды. Қорытындылай келе, мұндай тәжірибені жүйелі түрде енгізу бастауыш білім берудің сапасын айтарлықтай жақсартатыны атап өтілген.

Аннотация: Данная статья рассматривает опыт внедрения обновленных учебных программ в сфере начального образования и анализирует эффективность инновационных методов обучения. Цель статьи – определить сущность и результаты новых педагогических подходов, заменяющих традиционные модели обучения и повышающих познавательную активность учащихся. В методологию исследования вошли описание педагогического опыта, анализ результатов учебных курсов и сравнительный метод [1; 2; 3]. В ходе исследования были определены ключевые направления обновленной программы: коммуникативный подход, основанный на трехъязычии, развитие критического мышления, обучение учащихся самостоятельному поиску и анализу информации. Установлено, что новые методы повысили интерес учащихся к уроку, активизировали процесс преподавания и способствовали профессиональному росту учителей. В заключение отмечено, что системное внедрение такого опыта значительно повысит качество начального образования.

Abstract: This article examines the experience of implementing updated curricula in the field of primary education and analyzes the effectiveness of innovative teaching methods. The aim of the article is to determine the essence and results of new pedagogical approaches that replace traditional teaching models and increase students' cognitive activity. The research methodology included a description of pedagogical experience, analysis of the results of training courses, and a comparative method [1; 2; 3]. The study identified the key areas of the updated program: a communicative approach based on trilingualism, the development of critical thinking, and teaching students to search for and analyze information independently. It was found that the new methods increased students' interest in the lesson, activated the teaching process, and contributed to the professional growth of teachers. In conclusion, it is noted that the systematic implementation of such experience will significantly improve the quality of primary education.

Кіріспе. Қазіргі ақпараттық қоғам білім беру жүйесіне жаңа талаптар қояды, оның негізгі мақсаты – өз бетінше ойлай алатын, сыни тұрғыдан талдай алатын және үздіксоз үйренуге дайын тұлғаны қалыптастыру. Осыған байланысты дүниежүзілік білім беру практикасында дәстүрлі, трансляциялық оқыту үлгілерінен бас тартылып, студент-орталыққа қойылған, интерактивті және практикалық бағытталған әдістерге көшілу байқалады. Бұл үрдіс Қазақстан білім беру жүйесіне де тән, онда білім сапасын жақсарту, халықаралық деңгейге шығу үшін жаңартылған білім беру бағдарламалары іске асырылуда. Бастауыш сынып – бұл білім берудің негізі, мұнда оқушының болашақтағы білім алуға деген көзқарасы, танымдық қызығушылығы және негізгі оқу дағдылары қалыптасады. Сондықтан, бастауыш сынып мұғалімдерін жаңа бағдарламалар мен әдістермен жан-жақты қамту өзекті мәселе болып табылады. Бұл мақала аудандық деңгейде өткізілген «Бастауыш сыныптар бойынша жаңартылған білім беру бағдарламасы» оқу курсының тәжірибесін талдауға арналады. Мақсаты – жаңартылған бағдарламаның мазмұнын, оқытудың жаңа әдіс-тәсілдерін және олардың мұғалімдер мен оқушыларға әсерін педагогикалық тұрғыдан бағалау.

Негізгі бөлім. Жаңартылған білім беру бағдарламаларының негізгі концепциясы оқушыны білім алудың белсенді субъектісіне айналдыруға бағытталған. Бұл көзқарас қытай мақалындағы «Маған айт – мен ұмытып кетемін. Маған үйрет – менің есімде қалады. Өзіме істет – мен үйренемін» деген тұжырымдамаға сәйкес келеді [1]. Яғни, білім берудің тиімділігі оқушының өз қызметінде білімді игеру деңгейіне тікелей байланысты.

Сипатталған оқу курсының мазмұны бірнеше маңызды компоненттерден тұрды. Біріншіден, бұл үш тілділік (қазақ, орыс, ағылшын) концепциясына негізделген коммуникативтік тәсіл. Бағдарлама бастауыш сынып оқушыларының тілдік дағдыларын дамытуды, олардың тілдерді білу арқылы әлемді тануына мүмкіндік беруді көздейді. Бұл тек грамматика мен сөздік қорды үйретумен шектелмей, сонымен қатар тілді шығармашылық және танымдық қызметте қолдануға бағытталған [2].

Екіншіден, бағдарлама оқушылардың сыни және креативті ойлауын дамытуға аса көңіл бөледі. Бұл дегеніміз оқушыларға жай ғана ақпаратты қабылдау емес, оны талдау, салыстыру, бағалау және өз тұжырымдарын жасау үйретіледі. Мұндай дағдылар оқушыларды өз бетінше білім іздеуге, мәселелерді шешуге дайындайды.

Үшіншіден, жаңа әдіс-тәсілдер оқушылардың белсенділігін арттыруға бағытталған. Мұғалімнің рөлі ақпарат берушіден фасилитаторға, яғни үдерісті жеңілдетушіге өзгереді. Сабақтарда топтық жұмыс, жобалау, проблемалық оқыту, рөлдік ойындар сияқты интерактивті әдістер кеңінен қолданылады. Оқу курсында тренер ретінде қызмет еткен тәжірибелі мұғалім Г.Б.Бекқалиқызы осы әдістерді практикалық мысалдар арқылы нақты көрсетті және оларды қалай тиімді қолдануға болатынын үйретті [3].

Курс барысында мұғалімдер жаңартылған оқу жоспарларымен (жобаларымен) танысып, әр пән бойынша сабақ үлгілерін әзірледі. Өзара тәжірибе алмасу, тренердің тікелей кері байланысы және практикалық жаттығулар мұғалімдердің жаңа мазмұнды тереңірек түсінуіне және оны сабақта қолдану дағдысын меңгеруіне мүмкіндік берді. Сабақ жоспарын құрудағы ең басты өзгеріс – оқушы орталыққа қойылып, оның әртүрлі қызмет түрлерінде (коммуникациялық, танымдық, рефлексивті) белсенді болуына мүмкіндік беретін тапсырмаларды әзірлеу болды.

Жаңа әдістерді енгізу оқушылардың сабаққа деген көзқарасына айтарлықтай оң әсер етті. Оқушылардың сабаққа белсенді қатысуы, сұрақтар қоюы, өз пікірлерін еркін білдіре алуы байқалды, бұл олардың танымдық қызығушылығын арттырды. Сонымен қатар, мұғалімдердің өздері де ізденушілік позицияға ауысты: олар өз тәжірибелерін талдап, жаңа әдістерді сынап, олардың тиімділігін бағалады.

Дегенмен, жаңартылған бағдарламаларды енгізу кезінде кейбір қиындықтар да туындайды. Оларға: кейбір мұғалімдердің дәстүрлі үлгіден ауысуға психологиялық дайындығының жетіспеушілігі, оқу материалдарының (оқулықтар, дидактикалық материалдар) жеткіліксіздігі, сондай-ақ сыныптардың толықтығы және оқушылардың даярлық деңгейінің әртүрлілігі жатады. Осы қиындықтарды жеңу үшін мұғалімдерді қайта даярлауды жүйелі жалғастыру, әдістемелік қолдау көрсету және бастауыш сыныптарға арналған заманауи оқу-әдістемелік кешендерді әзірлеу қажет.

Қорытынды. Жаңартылған білім беру бағдарламаларын бастауыш сыныптар деңгейінде енгізу – бұл білім беру сапасын жан-жақты жаңартудың стратегиялық қадамы. Бұл процес тек оқу мазмұнын өзгерту емес, сонымен қатар оқыту философиясын, мұғалімнің рөлі мен оқушының статусын өзгертуді білдіреді. Табысты тәжірибелер, оқыту курстары арқылы алынған, жаңа әдіс-тәсілдердің оқушылардың білім алу мотивациясын арттыратынын, олардың сыни және шығармашылық ойлауын дамытатынын көрсетеді. Сонымен бірге, бұл тәжірибе мұғалімдердің кәсіби дамуына үлкен ықпал етеді, оларды үздіксоз оқытушыға айналдырады. Болашақта бұл бағыттағы жұмысты тереңдету үшін жаңартылған бағдарламаларды іске асырудың ұзақ мерзімді нәтижелерін (оқушылардың білім деңгейіне, олардың орта мектептегі табысына әсерін) зерттеу, сондай-ақ цифрлық технологияларды бұл үдеріске тиімді интеграциялау қажет. Жүйелі және барлық деңгейде қолдау көрсетілсе, жаңашылдық бастауыш білім беруді шынайы заманауи, баланың дамуына бағытталған және саналы ұрпақты қалыптастыруға қызмет ететін жүйеге айналдыра алады.

Әдебиеттер тізімі

1. Қытай халықтық даналығы. Мақал-мәтелдер жинағы. – Алматы: Атамұра, 2015. – 320 б.
2. Brown H.D. Principles of Language Learning and Teaching. – 5th ed. – New York: Pearson Education, 2007. – 410 p.
3. Әбдіқадырова З.С. Бастауыш сынып оқушыларының сыни тұрғыдан ойлауын дамытудың әдістемелік негіздері. – Астана: Фолиант, 2020. – 185 б.
4. OECD. The Future of Education and Skills: Education 2030. – Paris: OECD Publishing, 2018. – 120 p.
5. Жаңартылған білім беру бағдарламасы (БББ). Бастауыш білім. – Нұр-Сұлтан: МБҚАБ, 2021. – 150 б.
6. Tomlinson C.A. How to Differentiate Instruction in Academically Diverse Classrooms. – 3rd ed. – Alexandria, VA: ASCD, 2017. – 186 p.
7. Әдістемелік журналға мақала жариялаудың негізгі талаптары [Электрондық ресурс] – https://adisteme.kz/rules.html