Аннотация (қазақ тілінде): Бұл мақаланың мақсаты мектепке дейінгі білім беру ұйымындағы педагог кадрларының кәсіби шеберлігін арттыруға бағытталған әдістемелік жұмыстың негізгі түрлерін және оларды ұйымдастыру ерекшеліктерін жан-жақты талдау болып табылады. Зерттеу жеке әңгімелесулерден бастап, семинар-практикумдар, педагогикалық кеңестер, инновациялық және шығармашылық топтар, жас тәрбиеші мектебі, ақпараттық қолдау қызметі сияқты ұжымдық жұмыс формаларына дейінгі кең спектрді қамтиды. Зерттеу әдіснамасына педагогикалық әдебиеттерді шолу және тәжірибелік материалдарды жалпылау кірді. Нәтижелер әртүрлі әдістемелік жұмыс түрлерінің педагогтардың қажеттіліктері мен дайындық деңгейіне қарай сараланған, жүйелі және мақсатқа бағытталған болуының қажеттілігін көрсетеді. Қорытындылар балабақшадағы әдістемелік қызметтің тиімділігі оның инновациялық, интерактивті тәсілдермен толықтырылып, үздіксіз дамуға бағытталуында екенін атап өтеді [1], [2, б. 45], [3].

Аннотация (на русском языке): Цель данной статьи – всесторонний анализ основных видов методической работы в дошкольной образовательной организации, направленной на повышение профессионального мастерства педагогических кадров, и особенностей их организации. Исследование охватывает широкий спектр форм – от индивидуальных бесед до коллективных, таких как семинары-практикумы, педагогические советы, инновационные и творческие группы, школа молодого воспитателя, служба информационной поддержки. Методология исследования включает обзор педагогической литературы и обобщение практических материалов. Результаты показывают необходимость дифференцированного, системного и целенаправленного подхода к выбору видов методической работы в зависимости от потребностей и уровня подготовки педагогов. Выводы подчеркивают, что эффективность методической службы в детском саду заключается в её обогащении инновационными, интерактивными подходами и ориентации на непрерывное развитие [1], [2, c. 45], [3].

Abstract in English: The purpose of this article is a comprehensive analysis of the main types of methodological work in a preschool educational organization aimed at improving the professional skills of teaching staff and the specifics of their organization. The study covers a wide range of forms, from individual conversations to collective ones, such as seminars and workshops, pedagogical councils, innovation and creative groups, a school for young educators, and an information support service. The research methodology included a review of pedagogical literature and a generalization of practical materials. The results show the need for a differentiated, systematic, and purposeful approach to the selection of types of methodological work, depending on the needs and level of training of teachers. The conclusions emphasize that the effectiveness of the methodological service in a kindergarten lies in its enrichment with innovative, interactive approaches and its focus on continuous development [1], [2, p. 45], [3].

Кіріспе

Қазіргі білім беру жағдайында мектепке дейінгі ұйымның сәтті қызметі тұтастай алғанда педагог кадрларының кәсіби деңгейі мен үздіксіз дамуына байланысты. Педагогикалық ұжымның сапалық құрамын жақсарту, оның инновациялық әрекетке қабілеттілігін арттыру балабақшаның білім беру-тәрбиелеу процесінің тиімділігін қамтамасыз ететін негізгі фактор болып табылады. Осы міндеттерді шешуде балабақшаның әдістемелік қызметі шешуші рөл атқарады. Әдістемелік жұмыс – бұл педагогтардың кәсіби құзыреттілігін дамытуға, олардың тәжірибесін жалпылауға және алмасуға, оқу-тәрбие процесін жетілдіруге бағытталған мақсатты, жоспарлы ұжымдық іс-шаралар жүйесі. Бұл мақаланың өзектілігі педагогтардың кәсіби өсуінің әртүрлі каналдары мен механизмдерін жан-жақты қарастыру қажеттілігінде, әсіресе білім берудің үздіксізлігі мен инновациялық даму контекстінде жатыр. Зерттеудің мақсаты балабақша тәжірибесінде қолданылатын әдістемелік жұмыс түрлерін жүйелеу және олардың сипаттамасын беру болып табылады.

Негізгі бөлім

Балабақшадағы әдістемелік жұмыстың түрлерін педагогтарға көрсетілетін көмектің сипаты мен ауқымына қарай жіктеуге болады. Бұл жіктеу әдістемешінің (әдіскердің) жұмысын жеке және ұжымдық формаларға дифференциялауға мүмкіндік береді.

Жеке бағытталған жұмыс түрлерінің ішінде жеке әңгімелесу ерекше орын алады. Бұл әдіс педагогтың жеке қиындықтарын анықтауға, оның мотивациясын жоғарылатуға, сенімділік атмосферасын құруға мүмкіндік береді. Әдістемеші педагогтың іс-әрекетін бақылау нәтижелерін талқылау, тәжірибені алмасу, қажетті әдіснамалық кеңестер беру үшін жеке әңгімелесті қолданады. Жеке әңгімелесу педагогикалық процестің нәзік аспектілерін, мысалы, жеке баламен жұмыс істеу стратегияларын талқылау кезінде аса тиімді болып табылады.

Ұжымдық жұмыс түрлері кеңінен қолданылады және әртүрлі мақсаттарға бағытталған. Семинар-практикумдар нақты практикалық дағдыларды (мысалы, дарынды балалармен жұмыс, дидактикалық ойындарды әзірлеу) қалыптастыруға бағытталған. Олар теориялық материалды қысқаша түсіндірумен және оны тәжірибеде бекітумен сипатталады. Педагогикалық кеңес – педагогикалық ұжымның алқалы басқару органы ретінде жыл бойы 3-4 рет өткізілетін стратегиялық мәселелерді (бағдарламалық қамтамасыз ету, сапаны басқару, тәрбиенің біріктірілген бағыттары) қарастырады. Кеңес алдын ала дайындықты талап етеді және оның тиімділігі қабылданған шешімдерді іске асыруға байланысты.

Заманауи тәжірибеде интерактивті формаларға: пікірталастар, «дөңгелек үстел», «миға шабуыл» сессиялары, брифингтер көбірек орын беріледі. Бұл форматтар педагогтарды белсенді қатысуға, пікірлерін бөлісуге, бірлескен шешімдерді іздестіруге ынталандырады. Халықаралық зерттеулер білім беру ұжымындағы интерактивті әдістердің ынталандырушы және интеграциялаушы рөлін растайды [2, б. 48].

Инновациялық процестерді қолдау үшін арнайы құрылымдар құрылады. Шығармашылық және инновациялық топтар жаңа технологияларды сынап көруге, авторлық әзірлемелер мен жобаларды әзірлеуге жауапты. Тәлімгерлер тобы (менторлар) жас мамандардың кәсіби бейімделуіне, олардың педагогикалық шеберлігін қалыптастыруға бағытталған. Ақпараттық-талдау тобы (немесе қызметі) педагогтардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (АКТ) қолдану дағдыларын дамытуға, электрондық ресурстарды әзірлеуге және білім беру процесін цифрландыруға көмектеседі. Мұндай дифференциацияланған тәсіл әрбір педагогтың өсуіне қолайлы орта жасауға мүмкіндік береді.

Сондай-ақ, «Жас тәрбиеші мектебі» арнаулы білімі жоқ немесе жұмыс тәжірибесі аз педагогтарды жүйелі оқыту жүйесі ретінде жұмыс істейді. Әдістемелік бірлестіктер қалалық немесе аймақтық деңгейде әртүрлі балабақшалардың педагогтарын біріктіреді, озат тәжірибені таратуға, жалпы проблемаларды талқылауға мүмкіндік береді. Соңында, ашық сабақтарды ұйымдастыру және озат педагогикалық тәжірибені зерделеу педагогтардың бір-бірінен тікелей үйренуінің тиімді тәсілі болып табылады.

Әдістемелік жұмыстың барлық түрлерінің тиімділігі олардың жүйелілігіне, педагогтардың нақты қажеттіліктеріне жауап беруіне және нәтижелерді бағалау мен рефлексияның болуына байланысты. Әдістемешінің рөлі – осы түрлерді педагогтар қауымының мүдделері мен мектепке дейінгі ұйымның даму стратегиясына сәйкес келетін біртұтас модельге біріктіру.

Қорытынды

Балабақшадағы әдістемелік жұмысты ұйымдастыру – бұл күрделі, көп деңгейлі және динамикалық процес. Оның негізінде педагогтардың кәсіби дамуының әртүрлі деңгейлері мен қажеттіліктерін ескеретін, әртүрлі түрлер мен формалардың икемді комбинациясы жатыр. Дәстүрлі тәсілдер (кеңестер, семинарлар) интерактивті, жобалық және инновациялық формалармен (шығармашылық топтар, пікірталастар, цифрлық қызметтер) толықтырылуы тиіс. Әдістемелік қызметтің сәттілігі оның жекелендірілген және проблемалық-бағытталған сипатына, педагогтарды белсенді қатысушылар ретінде тартуға, сондай-ақ олардың өзін-өзі дамытуын (өз бетінше оқу) ынталандыруға байланысты. Осындай кешенді тәсіл ғана педагог кадрларының үздіксіз кәсіби өсуін, балабақшаның білім беру ортасының сапасын арттыруды және жалпы алғанда мектепке дейінгі білім беру жүйесінің инновациялық дамуын қамтамасыз ете алады.

Әдебиеттер тізімі

1. Белая К.Ю. Балабақшадағы әдістемелік жұмыс: Теория және практика. – М.: ТЦ Сфера, 2020. – 128 б.
2. Hargreaves, A., & Fullan, M. Professional Capital: Transforming Teaching in Every School. – New York: Teachers College Press, 2012. – 240 p.
3. Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі. «Мектепке дейінгі тәрбиелеу және оқытудың үлгілік бағдарламасы» (ТЖ). – Нұр-Сұлтан, 2022.
4. Скоролупова О.А. Балабақшаның әдістемелік қызметі: Инновациялық жолдар. – М.: Скрипторий, 2018. – 96 б.
5. Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. Effective Teacher Professional Development. Palo Alto, CA: Learning Policy Institute, 2017.
6. Әдістемелік журналға мақала жариялаудың негізгі талаптары [Электрондық ресурс] – https://adisteme.kz/rules.html