Құрметті ұстаздар қоғамы! Сіздерді Мұғалімдер күнімен шын жүректен құттықтаймыз! Сіздердің бала көңілдеріңіз əр оқушының жандүниесін нұрландырып, жүрегіне шапағат нұрын төгуде. Мұғалімнен өнеге-білім алып, өмір теңізіне құлаш ұрған кез келген шəкірт ұстазымен мақтанады. «Мектептің жүрегі», «Бала жанының бағбаны»… Иə, бұл мектеп мұғалімі — ұстазға арналған теңеулер. Мұндай мадақтауларды жалғастыра берсек, даналық сөздер тізбегі шексіздікке ұласады. Мерейлі мерекеде дендеріңізге саулық, отбасыларыңызға амандық, істеріңізге сəттілік тілейміз.

Дорогие наши учителя! Поздравляем вас с днем учителя! Высоко ценим щедрость ваших любящих сердец, ваше терпение и понимание, преданность делу и любовь к нам — своим ученикам! Желаем крепчайшего здоровья, бодрости тела и духа, радости от вашего нелегкого труда и всяческих удач в личной жизни! Пусть вас окружают уважение и любовь, доброжелательность и милосердие, жизнерадостность и наша благодарность!
...

5 0

Кто читал эти книги в школьние годы? Обязательно поставьте лайки.

Сейчас молодеж читает Японские сказки. Может мы подскажем, в каких книгах больше морали?!

Мы запускаем новый проект 100 книг в старшей школе. Начали обратно перечитывать старые книги из школьных годов. Помогите составить список тех книг, которых рекомендуете старшим школьникам. После составления списка мы сделаем приложение в виде мобильной библиотеки.

Комплект из двух книг самого известного романа Драйзера. Основанная на реальных событиях криминально-судебная история. Психологическая драма и одновременно суровая отповедь «американской мечте» стала сюжетной основой нескольких фильмов. Привлекательный мир богатства, роскоши и развлечений — и отчаянная погоня за успехом и преступление как две стороны американской мечты.
...

2 4

В преддверии празднования всемирного дня учителя приглашаем всех педагогов принять участие в языковых олимпиадах "Wonder Words". 5-го октября все победители будут награждены знаками отличия. Подробнее: https://wonder.zti.kz ...

3 0

Познавательная олимпиада для дошкольников и школьников 1-6 классов. Олимпиада проводится в игровой форме и в этой игре используется один из самых лучших дидактических методов обучения. Вопросы викторины составлены лучшими учеными Казахстана, России и Бразилии. ...

2 1

Уважаемые участники образовательных мероприятий и авторы статей. Теперь на наших порталах в разделе результатов участий в открытом доступе не будут отражены данные участников. Документы можно будет проверять только путем ввода регистрационных номеров и сканированием QR. А в журнале "ADISTEME.KZ" из общего доступна будут скрыты сведения об авторах. В списке авторов будут указаные только имена и первые буквы фамилии. Данные будут видны только самим авторам. Также мы временно прекращаем публикацию энциклопедических журналов в онлайн формате. Это делается в целях обеспечения безопасности наших подписчиков. В последнее время стало очень много мошенников.

Также обратите внимание:
- Мы не звоним и не отправляем письма с приглашениями на участие в образовательных мероприятиях.
- Наши операторы никогда не просят смс или другие личные данные.
- Мы не пользуемся приложением ZOOM для организации конкурсов.
- Мы не продаем отличительные знаки.
- Мы не просим переводить взносы на счета физических лиц.
- Наши операторы ведут переписку только через защищенный канал Business WhatsApp и не раздают свои личные номера.
- Мы используем только Instagram, YouTube, WhatsApp и Mail.ru.
- Курсы совершенствования проводим только в своих порталах по темам использования авторских дистанционных образовательных технологий.
...

3 1

Білім саласында ең үздік компьютерлік ойын графикасының дизайнын құрастырғаны үшін Виллиан Цельсо Зарпеллон (Бразилия) "Тәлімгер" медалімен марапатталды. Өз ісінің нағыз маманы болған, шәкірт тәрбиелеген мамандар марапатталады.

За создание лучшего графического дизайна компьютерной игры в сфере образования награжден медалью "Наставник" Виллиан Цельсо Зарпеллон (Бразилия). Данная награда выдается специалистам, которые стали наставниками в своем деле и обучают других.

For the creation of the best graphic design of an educational computer game, Willian Celso Zarpellon (Brazil) was awarded the "Mentor" medal. This award is given to professionals who have become mentors in their field and teach others.
...

7 1

Нәзір Төреқұлов Халықаралық қорының Президенті профессор Сапарбаев А.Ж. тұңғыш дипломат Нәзір атамыздың өсиетін білім беру аясында жандандырып, оны халықаралық деңгейде шыңдата білгені үшін "Қоғам қайраткері" медалімен марапатталды. ...

10 3

My name is Kokon. I'm fighting villains from the Land of the Know-Nothings. Help me win this educational battle and we'll be good friends. I need smart friends. To everyone who helps me, I will send a friend certificate with the results of participation. And we will award the best student with the medal "For Special Achievements in Studying". ...

2 0

Меня зовут Кокон. Я сражаюсь со злодеями из страны Незнайек. Помоги мне выйграть эту образовательную битву и мы станем хорошими друзьями. Мне нужны умные друзья. Всем кто помогает мне я буду отправлять сертификат друга с результатами участия. А самого лучшего отличника мы наградим медалью "За особые успехи в учении". ...

4 2

Ескерту: Мақала сапасы туралы ақпараттарды, сертификат, анықтама және журналға тапсырыс беру батырмаларын мақала авторы немесе журнал тілшісі ғана көре алады.

Қызықты химия тәжірибелері

Химия
Қызықты химия тәжірибелері

Мақала авторы: Редакция ғана көре алады
Жұмыс орны: "М. Дауленов атындағы мектеп интернаты" КММ
Лауазымы: химия, биология пәндерінің мұғалімі
Порталға жариялану мерзімі: 15.09.2018
Журнал қорына жариялаған: Молдир Д.


Оқушылардың   химия   пәніне деген  қызығушылығын  арттырып,  дүниетанымдық  көзқарасын  дамыту  үшін   әртүрлі  тақырыптарда  кештер, үйірмелер,  сайыстар  өткізіп отыру  пән  мұғалімінің   басты  мақсаттарының бірі.  Оқушылармен   өткізілетін  химиялық  кештердің  бір   бөлімі  қызықты тәжірибелерді  көрнекі  көрсетуге арналады.

Қызықты     тәжірибелерді   көрген  оқушыда  қызығушылықтан  әртүрлі  сұрақтар  туады.  Одан  әрі  сол сұрақтың жауабын табуға  ынталанады.Нәтижесінде  оқушының   химия  пәніне  деген  қызығушылығы  артып, ынтасы  дамиды. Қызықты  тәжірибелердің  «кілтін»  немесе  мәнін бірден  айтудан   гөрі  оқушылардың  өзіне  ойландырып  айтқызған дұрыс. Тәжірибе  жасайтын  оқушыларды  таңдап  алудың  да өзіндік  ерекшеліктері бар. Тәжірибе  жасайтын   оқушы  өзінің  сөзімен , іс-қимылымен  оқушыларды  шын  мәнінде  «сиқыршы»  тәрізді  тартатындай  болуы  тиіс. Сондай  тәжірибелердің  кейбіреулері  беріліп отыр .  Сондай-ақ  үй жағдайында  жасап көруге болатын  қызықты тәжірибелер  де беріліп отыр.

                       ЕСКЕРТУ: Кез-келген тәжірибені жасау кезінде  техникалық қауіпсіздік ережелерін  сақтауды ұмытпаймыз!!!

  1. Ауыртпай жасалған «операция»

Үстіне ақ  халат киген  оқушы  тәжірибе   үстелінің  жанына  келіп, балаларға  қарап: « Қазір мен сіздерге  адамның  денесін  ауыртпай  операция  жасауды  көрсетпекпін. Операцияның  жасалуы да , жазылуы да тез.  Бір батылдау   біреуің  осында келуіңді сұраймын. »- деп  шақырады. Жанына келген   оқушының  білегіне  «спирт»  жағады да , операция  пышағын  дезинфекциялағыш   сұйықтан  алып  оның  білегін ары-бері  кескен болады. Қолдан  «қан»   шығарады.  Артынан қолдың  қанын сүрткен болып , суланған  таза  шүберекпен  сүртеді. Қолы  жазылады, «қаны »  тазарады. Бұл қызықты «операция» отырғандарды  таңқалдырады.

Бұл   тәжірибедегі   қолданған  «спирт»  5 пайыздық  темір (ІІІ) хлориді ерітіндісі, ал  дезинфекциялағыш  зат  калий  роданиді  болған   еді.  Қан болып  қызарған  зат  ол  темір  роданиді  болған.

ҒеСІ3+3КСNS=Fe(CNS )3+ 3KCI

2.Сіріңкесіз  жағылған от

Кішкене  әйнектің  үстіне  калий  перманганатын  салып,  оның  үстіне бірнеше    тамшы  күкірт  қышқылын   тамызады.  Бұл       қоспаны    темір қаңылтырға   салады.  Осы қоспаның  айналасына  ағаш жаңқаларын  салып  қояды. Одан  кейін  бір түйір  мақтаға  спирт  сіңіреді де саусақтың арасына қысып  қояды, басқа  адамдар  байқамай  қалатындай  етіп ұстайды. Қажетті кезінде  мақтаны  ошақтың   үстіне  жақындатып  қысып  қалады. Ол  қоспаға тиген   кезде  от  алып,  ағаш  жана  бастайды. Оттың  жануы себебі спирттің Мп2О7 де қуатты тотығуынан болады.

  1. Отсыз түтін

Тәжірибе  жүргізуші : « Отсыз түтін жоқ, бұлтсыз жауын жоқ »- дейді. Міне, осы  мақалды  химия жоққа  шығарады.  Қараңдар, мен  қазір отсыз түтін   шығарамын. – деп  екі таяқшаны  бір –біріне   жақындатады.  Сонда будақтаған  қою  ақ  түтін  пайда болады.  Содан кейін  түтін  шығу себебін  сурап немесе  түсіндіреді.

Мүсәтір спиртіне батырылған  таяқшаны концентрациялы тұз қышқылына батырылған  таяқшаға   жақындатып  тигізгенде  будақтаған ақ түтін пайда болады.  Онда мынадай реакция жүзеге асады:

NH4OH+ HCI=NH4CI+ H2O

Будақтаған   ақ түтін- аммоний  хлоридінің  майда  түйіршіктері . Бұл тәжірибені   цилиндрде де жасауға болады  не екі ерітіндіге батырылған  мақталарды  тиістіру  арқылы түтін  түзілетінін   көрсетуге  болады.

  1. Шақпақ қантты қалай жағуға болады?

Егер  бір  түйір шақпақ  қантты  спиртшамның  жалынына ұстаса , ол балқып   көмірленіп  күйе бастайды,  бірақ   жанбайды.  Ал қант балқыған кезде    үстіне  темекі  күлінен  сеуіп  жіберсе , қант от алып  , әдемі көкшіл жалынмен    дыбыс  шығарып  жана бастайды. Оның құпиясы  мынадай:        « Темекі күлінде  шамалы  литий  тұзы болады, ол қанттың тотығуын тездетіп   жандырады,  яғни  катализатор  рөлін   атқарады.»

  1. Резиналы жұмыртқа

Жұмыртқаның  қабығы кальций карбонатынан тұратынын  бәріміз жақсы білеміз.   Сірке    суын пайдалана отырып, жұмыртқаны қабығынан қалай  тазалауға    болатынына    көз  жеткіземіз. Ол  үшін  бір шикі және бір піскен жұмыртқаны  аламызда   екі стақанға салып, сірке  суымен  толтырамыз. Жұмыртқа   қабығынан  көпіршіктер бөлініп    шығып   жатқанын байқауға болады, ол   бөлініп   жатқан     көмірқышқыл     газы.   2-3 күн өткен соң жұмыртқаны   алып   суық   суға   шайып   көретін   болсақ,   шикі  жұмыртқа резина тәрізді массаға, ал піскен жұмыртқа  қоймалжың массаға айналады. Яғни төмендегі реакция жүзеге асады.

CaCO3+2CH3COOH=(CH3COO)2Ca+CO2 +H2O

6.Құмнан шыққан жылан

Ас  содасы  мен  қант  ұнтағын (сахарная пудра)  араластырамыз,   әйнектің бетіне  құмды   саламызда  тегістеп   оған  спирт   (изопропанол)  құямыз  да үстіне    араластырған  қоспаны   салып  от  тамызамыз.    Біраз   уақыттан  соң    құмнан    ирелеңдеп    жылан    тәрізді   зат   шыға  бастайды.

  1. Көпіршіктер жасау

Сұйық   сабынның  20  мл  алып , оған марганцовка    ерітіндісін    және сутегінің   асқын    тотығын    құйып    араластырамыз.     Көпіршіктердің көлемі    ұлғая    береді.

  1. Майшамды үрлемей өшіру

Ас   содасынан  1-2 қасық   тарелкаға   салып, оған сірке суынан  құямыз. Көмірқышқыл   газы  бөліне  бастағанына  көз  жеткізуге болады. Жанып тұрған  майшамға  жақындатсақ  майшам  өшеді, себебі  көмірқышқыл газы ауадан  ауыр  болғандықтан  ыдыста  жиналады және ол жануды қолдамайды.

  1. Крахмалды анықтау

Ыдысқа   суық   су    құйып оған нанның бір тілімін   саламыз, оны кайтадан  алып  суға   йод  ерітіндісіне тамызамыз, біраз уақыттан соң су кара түске дейін өзгереді.  Бұл дегеніміз  крахмалдың бар екенінің белгісі.

  1. Шырпы неге жалындап жанады?

Стақанға сутегінің асқын тотығынан аздап құямыз да оған калий перманганатының  біраз түйірлерін саламыз. Быжылдап газ бөлінгенін байқаймыз, ол бөлінген оттегі газы. Дәлелдеу үшін  шала жанған немесе  сөніп бара жатқан  шырпыны стақанға жақындатамыз, шырпы лапылдап жанады.  Ал оттегі  жануды қолдайды.

  1. Жанартаудың атқылауы

Әйнектің бетіне аммоний бихроматының біраз мөлшерін  төмпешік тәрізді үйіп саламыз да оны сіріңкемен жағамыз.  Қарайып  жана бастаған  аммоний бихроматы  жанартау атқылаған тәрізді  бейнеге енеді де жан-жағына шашырай бастайды.

  1. Ерітіндінің түсін өзгерту

Суға  зеленканың  бірнеше  тамшысын  тамызамыз, жасыл  түсті ерітінді пайда  болды. Оған  сутегінің  асқын  тотығының  бірнеше тамшысын қосамыз. Оның үстіне  күйдіргіш натр немесе  кәріз тазалағыш сұйықтықтың  бірнеше тамшысын  тамызамыз. Біраз уақыттан соң ерітінді  түссізденеді.

Бұл әдісті киімге  түскен  дақтарды кетіруге пайдалануға болады , бірақ сілтінің орнына  аммиак ерітіндісін пайдаланамыз.

  1. «Бағдаршам» жасау

Бұл тәжірибе  ерітіндінің түсін тез өзгертуіне  байланысты  «бағдаршам» деп аталады. Алдымен калий перманганатын суға аз мөлшерін  ерітеміз,  қантты суға  ерітеміз, екі ерітіндіні  бір-біріне қосамыз да үстіне   сілті  немесе  кәріз тазалайтын сұйықтықтан  құямыз. Таңқурай түсті ерітінді алдымен  көк түске сосын жасыл түске соңынан сары түске өзгереді.  Неге?

Себебі: Калий  перманганаты  қантты   сілтілік  ортада  тотықтырып, марганец   диоксиді  түзілді.

Пайдаланған  әдебиеттер:

А. Мырзабаев. Н. Тұрбекова. Химиядан  кластан тыс жұмыстар және танымдық ойындар, 1993

А. Мырзабаев.  Химияның қызығы, 1963

А. Мырзабаев. Химиядан кластан тыс жұмыстар , 1964

Интернет материалдары