Прозвенел последний звонок этого учебного года. Ура каникулы! В летнее время дети должны отдыхать, правильно питаться и обязательно вдоволь насытить организмы летними витаминами. Если дети желают играть в компьютерные игры, то пускай наиграюся сейчас. Единственное нужно контролировать контент детских игр. А то мы знаем, какие нынче игры? Специально в помощь родителям мы подобрали список дистанционных летних кружков. Если ребенку нравится точные науки, тогда рекомендуем приобрести абонементы по итальяснким шашкам (doiby.zti.kz) или международным шахматам (chess.zti.kz). Если ребенка тянет к языкам, то запишите на лингвистические олимпиады "Wonder Words" (wonder.zti.kz). ...

Приглашаем всех желающих принять участие в лингвистической олимпиаде "Wonder Words" по казахскому языку на портале https://wonder.zti.kz ...

Приглашаем всех желающих принять участие в лингвистической олимпиаде "Wonder Words" по русскому языку на портале https://wonder.zti.kz ...

Баланың ғаламтордағы уақытын ақылмен қолданыңыздар! Шахмат кибер олимпиадасы баланың ой өрісін дамытып, ақылын жетілдіреді. Нақты ғылымдарды игеруге ықпал жасайды.
Онлайн шахмат клубына жазылыңыздар: https://chess.zti.kz
...

Мы являемся разработчиком систем дистанционного образования и на базе своих авторских порталов постоянно организовываем предметные олимпиады и другие образовательные мероприятия. На протяжении многих лет мы оказываем рекламные услуги организациям образования высшего и средне-специального звена (далее - рекламодатель) путем размещения рекламных баннеров, с приглашениями на образовательные мероприятия наших рекламадателей в выходных документах выдаваемых по итогам дистанционных олимпиад. Каждый участник получив диплом или сертификат от наших порталов приобретает скидку на обучение в курсах или приглашение на участие в мероприятиях наших рекламодателей. Договора на предоставление рекламных услуг заключаются только напрямую с рекламодателем без участия третьих лиц, или представительских организаций. Подробнее: https://zti.kz/ads/ ...

Как получить журнал за 2 дня? Данная возможность уже функционирует с начала 2022 года на портале www.kzu.kz. Но, многие об этом не знают. И мы решили, расскрыть этот секрет... Если у вас есть готовая статья, то вы можете ее публиковать на сайте www.adisteme.kz. Это бесплатно. Также вы можете принять участие в конференции. В этом случае ваш доклад будет в автоматическом режиме опубликована в специальном номере журнала для конференционных докладов. У журнала будет свой ISSN. В этом случае у вас будет возможность получить электронный вариант журнала в течений двух дней. Вот и все. Одним выстрелом примете участие в конференции и получите журнал, что не сомненно будет учитываться в период прохождения аттестации. ...

По результатам анализа радиационно-гигиенической обстановки на территории Республики Казахстан значительный вклад в дозу облучения населения вносит медицинское облучение за счет диагностических рентгенорадиологических исследований. Об этом расскажет автор Системы учета доз радиационного облучения доктор Тлеубаева Асел Бакытбековна в одноименной статье. Подробнее: https://adisteme.kz/sudro.html ...

Сколько нужно слов чтобы знать Английский?
- ответ знают учёные из Оксфордского университета. Составляя учебные материалы для студентов, они подсчитали главные слова для каждого уровня.
• 250 слов необходимый старт для новичков.
• 600 достаточно чтобы говорить на базовые темы в повседневной жизни.
• 1200 повысить твой уровень до уверенного среднего.

Мы создали систему быстрого запоминания «Wonder Words» в её основе метод интервальных повторений, доказанный учёными. Приложение предлагает все слова, которые максимально расширят твой словарный запас. https://wonder.zti.kz
...

Ескерту: Мақала сапасы туралы ақпараттарды, сертификат, анықтама және журналға тапсырыс беру батырмаларын мақала авторы немесе журнал тілшісі ғана көре алады.

Оқушыларды жас ерекшеліктеріне сәйкес оқыту

Бастауыш сынып
Оқушыларды жас ерекшеліктеріне сәйкес оқыту

Мақала авторы: Басенова Акмарал Камаловна
Жұмыс орны: №9 жылпы білім беру орта мектебі Маңғыстау облысы мұнайлы ауданы
Лауазымы: Бастауыш сынып мұғалімі
Порталға жариялану мерзімі: 06.04.2017
Журнал қорына жариялаған: Басенова Акмарал Камаловна


Бүгінгі қоғамдағы орын алып жатқан инновациялық процесстер  білім беру жүйесіне жаңаша талап, міндеттер қойып  отыр.  Үздіксіз білім беру жүйесінде білім беруді дамыту, дүниежүзілік білім беру кеңістігіне кіру мақсатында . елімізде білім берудің жаңа жүйесі құрылып жатыр. Бұл өзгерістер шығармашылық бастауға ие болып, мұғалімге қойылатын талаптардың өзгеруіне, мұғалімнің өзін – өзі білімдендіруіне мәжбүр етеді. Бүгінгі күннің мұғалімдері өзгерістерге бейімделе отырып, батыл қадам жасай отырып, оқытуда түрлі шешімдер қабылдауға дайын болып, әр нәрсеге икемді, жылдам болуымен қатар, бәсекелестік  таныта алуы керек. Мұғалімнің алдында  «…оқушылардың қалай оқу керектігін үйреніп, соның нәтижесінде  еркін, өзіндік дәлел- уәждерін нанымды жеткізе білетін, ынталы, сенімді, сыни пікір –көзқарастары дамыған, сандық технологияларда құзырлылық танытатын оқушы… » тәрбиелеу сынды үлкен жауапкершілікті талап ететін міндет тұр.

(МАН 4 – бет)

           Қазақстан Республикасының Білім туралы Заңында: «Білім беру жүйесінің басты міндеті — ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар, ғылым мен практика негізінде жеке адамды қалыптастыруға және кәсіби  шыңдауға бағытталған  білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау; оқытудың жаңа технологияларын енгізу, білім беруді ақпараттандару, халықаралық ғаламдық коммуникациялық желілерге шығу » — деп білім бері жүйесін одан әрі дамыту міндеттерін көздейді.

Көбіне білім сапасы, оқу процесіне енгізілетін технологиялар жайында  және маман мұғалімдерді дайындау туралы көп айтылады. Бірақ мұғалімдер осы өзгерістердің оң нәтиже беретініне сенімді ме? Мен бүгінгі күннің балаларын қалай оқытқаным дұрыс деп ойлана ма? Мұғалім ұстанымы қандай? Өйткені, «мұғалімнің білімділігінен гөрі , ұстанымға негізделген ой – тоқтамдарының ықпалы күштірек» -деп сендіреді Пажарес (1992) оқыту стилін таңдау кезінде. Оның көзқарасынша мұғалімнің ұстанымы оның көзқарасының қалыптасуына зор ықпал етеді , ал көзқарасы белгілі бір шешім  қабылдап, сыныптағы іс – әрекеттерді түсіндіру көзі болып табылады. (МАН 5 – бет). Мұғалімнің бұрынғы ұстанымдары жаңашыл идеяларды  қабылдауына кедергі келтіруі мүмкін. «Дәстүрлі стильмен» оқытатын мұғалімдер бүгінгі күн талабына сай, бәсекеге қабілетті оқушы тәрбиелеймін десе, өздері де жаңашыл идеяларға тосырқай қарамаулары керек. Сонымен бірге мынаны да ескеру керек.  Қазіргі күннің өзінде де үлкен педагогикалық және экономикалық мүмкіндіктерге ие бола тұра, оқытудың жаңа технологияларының оқу үрдісіне ендірілу қарқыны жеткілікті деңгейде емес.
Бұны түсіндірудің бірнеше себептері бар. Мысалы, оқу орнында жаңа педагогикалық технологияларды ендіруге қажетті педагогикалық, әдістемелік шарттарының болмауы, мұғалімдердің технологиялық әрекетінің жеткіліксіз мотивациялануы мен ынталандырылуы, мұғалімдер мен оқу орындары басшыларының кәсіби әрекетке өзгеріс енгізуге құлықсыздығы, т.б.
Мұғалім тұлғасының қалыптасуына, оның сеніміне не әсер етеді? Мен бұрын білім дұрыс берілмеді деп мұғалім еңбегін, немесе, ғасырлар бойы жинақталған ауқымды білім қорын жоққа шығарайын деп отырған жоқпын. Білім берудің философиялық бастауы  қазақстандық ғалымдар Әл – Фараби, Абай Құнанбаев, Ы. Алтынсарин, А.Байтұрсынов, М: Жұмабаев, Ж. Аймауытов мұраларынан табылады.

Әл – Фараби еңбектерінде даналық пен ізгілік үлкен орын алады. Адамдардың философиясын дамытуда Абай өсиеттері өз құндылығын жоғалтқан жоқ.

Ы. Алтынсарин өз еңбектерінде жас ұрпақты адамгершілікке тәрбиелеу керектігін тұжырымдады.

Ы.Алтынсарин: «Балаға айтып түсіндіргеннен гөрі, қолымен ұстап, қолымен ұстап, көзімен көріп, мұрнымен иіскеп түсіндірген сабақ ұғымды» — деген екен.

ХХ ғасырдың 20 жылдары Қазақстанның ой – пікірлері бүгінгі күні де өзектілігін жоғалтпаған құнды пікірлермен толыса бастады. А. Байтұрсыновтың  жұмыстарында     мұғалімдердің өз ана тілінде оқытудың педагогикалық және әдістемелік  деңгейін жоғары көтеру, сабақта қолдануға  келетін мүмкін құралдардың барлығын пайдаға асырылуы тиіс деп көрсетілген.

Ал, Ж. Аймауытов пәндерді кіріктіріп байланыстырып оқыту керектігін және балаға «жағымды әдет» сіңдіру үшін мұғалімдердің бос кезінде балаларды бақылау дағдыларын дамытуды қарастырған. (К. Б. Жарықбаев, С. Қ. Қалиев)

Бұл айтылған ойлар  сол кездегі бүкіл әлемде орын алып отырған педагогикалық ойлармен қатарласады. Ең маңыздысы, осы тұжырымдарға бүгінгі күннің тәсілдері мен оқыту стратегиясы негізделеді. Қазіргі заманға білім жүйесінде пәнаралық байланыс, айналадағы құбылыстарды бақылап, сабақта қолдану, баланы бақылау, зерттеу сияқты оқу стратегиялары кеңінен қолданылады.Заманауи оқытудағы өзекті мәселелрдің барлығы бала әрекетін зерттеу арқылы оны табыстылыққа жетелеудің жолдарын іздейді                          «Мұғалімдер оқушыларды сұрақ қойғанда  және оған жауап іздегенде  әлемнің байлығын білуге шақырып және әлемнің күрделі, қиын екенін түсінуге ат салысуы керек» — дейді Брук(Brooks 1993). Жас ерекшеліктеріне сәйкес  тапсырмалар бере отырып, олардың жасаған әректтеріне баға беріп, әрдайым алға ынталандырып, өздерінің қолынан іс келетіндігіне сендіру керек.        Оқытудың тиімді  технологиясын пайдалану – сапалы білім негізі.

  1. Түрлі әдістерді пайдалану сабақтың нақты мәнін терең ашуға көмектеседі;
    2. Оқушылардың барлығын сабаққа қатыстыруға мүмкіндік туады;
    3. Олардың әрқайсысының деңгейін анықтауға болады;
    4. Оқушыларды ізденіске баулып, өз бетімен жұмыс істеуге үйретеді;
    5. Оқушылардың қабілеттері, сөз саптау еркіндігі, ұйымшылдығы, шығармашылық белсенділігі артады;
    6. Жеке тұлғалық сипатын дамытуға, шығармашылығын шыңдауға, өзіне деген кәсіби сенімін қалыптастырады.
    Сын тұрғысынан ойлау бойынша сабақ кезеңдерінде:оқушылар сабақтың мақсат, міндетін өздері анықтайды; мәселені шешу жолын іздестіреді;
    жаңаны өздері табады; ақылдасады, кеңеседі.
    Аталған әрекеттері арқылы әр оқушының мәселені шешу, ақпараттық, коммуникативтік құзыреттіліктері қалыптасады. Құзыреттілік қалыптастырудың келесі міндеті әр сабақтың өмірлік жағдайлармен байланыстылығы. Бұл орайда құзыреттіліктерді қалыптастыруға бағдарланған тапсырмалар да қолданылады.

«Адам ұрпағымен мың жасайды» —  дейді халқымыз. Адамзат өз ұрпағына жақсы нәрсені өсиет етеді. Жақсылыққа бастайтын жарық жұлдыз – оқу. «Надан жұрттың күні —  қараң, келешегі тұман», — деп М. Дулатов айтқандай егеменді еліміздің болашағы, тірегі – білімді ұрпақ.

Қазіргі білім жүйесінің ерекшілігі – тек біліммен қаруландырып қана қоймай, өздігінен білім алуды дамыта отырып, үздіксіз өз бетінше өрлеуіне қажеттілік тудыру. (слайд)

Күтілетін нәтижелер:

  • Өз алдына мақсат қоя білетін;
  • Өз ойын еркін жеткізе алатын;
  • Ізденімпаз;
  • Дарынды;
  • Көпшілік алдында өз көзқарасын дәлелдей алатын;
  • Өнертапқыш;
  • Қойылған проблеманы шеше алатын тұлға шығады.

 

Бастауыш сыныпта алғаш мектеп табалдырығын аттаған  бүлдіршіндер ұялшақ, өз – өзіне сенімсіз, мұғалімнен бір жаңалық күткендей  таза көңілмен үміттене қарайды. Сондықтан өзін еркін ұстап, өз ойын ашық айта алатын саналы оқушыны бастауыш буында қалыптастыру қажет. Баланы қорқыту, зеку, айтқанын қалайда орындату арқылы оқыту үлкен қателік. Білім берудің жаңа технологияларын қолдана отырып, мен өз тәжірибемде оқушыларға ойларын еркін жеткізуге, ізденуге, ойлануға уақыт беріп, пікірлерін дәлелдей алуға мүмкіндік беру керектігін түсіндім. Оқушы сұраққа дұрыс жауап бермесе, мұғалім оның қай жерде «ақсап» тұрғанын біліп, стратегияны дұрыс таңдап, көмек қолын созуы керек.

Кейбір балалрдың жас ерекшеліктеріне байланысты , мысалы, есте сақтау, керек кезінде пайдалану  және басқа құбылыстарымен байланыстыру сияқты көптеген нәрселер түсініксіз болуы мүмкін.( J.Piaget 1969)  Мұғалім баланың даму деңгейін біліп, қай бала қай дәрежеде меңгере алатынын  ескере отырып және сыныптағы балалардың жас ерекшеліктері әр түрлі екендігін есте сақтау керек. Сабақ жоспарын сол ерекшеліктерді есере отырып жасау маңызды.

Мұғалім бір сабақта балалрды білімдендіруі әсте мүмкін емес. Оқушы сұрақтарға қате жауап беруі де әбден мүмкін. Бұл да аса қорқынышты емес. Маңыздысы оқушыны сол сұраққа жауап іздеуге итермелеу. Сұраққа жауап зерттеу арқылы табылатынын ұғыну. Мұғалімнің міндеті – баланың шын мәнінде нені түсінетініне көз жеткізу. Баланың іс – әрекетіне түсіністікпен қарап,талпынысына қолдау көрсету, оның не айтқысы келгенін ұға білу керек.

Қорыта келгенде,

-үнемі ізденісте жүретін,

-шығармашыл,педагогикалық үрдісте жүйелі жұмыс істей алатын;
— педагогикалық өзгерістерге тез төселгіш;
— жаңаша ойлау жүйесін меңгере алатын;
— оқушымен ортақ тіл табыса алатын;
— білімді, шебер, іскер  мұғалімдер қоғамның ең озық бөлігінің бірі.
Шығармашылық әлеуеті дамыған мұғалім өз кәсібін жете меңгеріп қана қоймай, өзін-өзі жан-жақты дамытуға қол жеткізеді. Нәтижесінде мұғалім кәсіби құзіреттілікке қол жеткізеді. Мұғалімнің кәсіби құзіреттілігі — бүгінгі ғасыр талабына сай белгілі бір нәтижеге бағытталған білім берудің негізі болмақ.
Бүгінгі заман талабы — жан-жақты дамыған, өзіндік «мені» қалыптасқан «тұлға» тәрбиелеу. Оқушы «тұлға» болып қалыптасуы үшін оның бойында түрлі жағдаяттағы проблеманы анықтауға, өзіндік тұжырым жасай білуге, өзіндік бағалауға, сыни ақпараттарды өз бетімен табуға, талдауға логикалық операцияларды қолдана отырып дәлелдеуге жалпы алғанда жеке адамның құзіреттіліктері қалыптасуы қажет.
Әрбір бала қабілетті, қабілетсіз бала болмайды десек, сол оқушыларды жарқыратып көрсетуді кәсіби – құзіретті мұғалім ғана жүзеге асырады.

ӘДЕБИЕТТЕР:

  1. Назарбаев Н.Ә «Қазақстан — 2030» Жолдау 2015 ж.
  2. Қазақстан Республикасының Білім туралы Заңы
  3. Мұғалімге арналған нұсқаулық. (ІІІ деңгей) 2012 ж
  4. С. Мирсеитова «Мұғалім философиясының қалыптасуы және дамуы» 2011ж.
  5. С. Мирсеитова «Оқыту ізденіс ретінде және іздеіс оқыту ретінде» 2011 ж.
  6. «Бастауыш мектепте оқыту» №1,№2 2015 ж.
  7. «Рухани әлем» (жоғарғы деңгейге арналған) Алматы 2013 ж.
  8. «Фольклор әлемі» (қарапайым деңгейге арналған). Алматы 2013 ж.