Психология, Тест жинағы
Махамбетова Асел Аскаровна, Психология пәнінен тәжірибелік тапсырмалар

Мақала авторы: Махамбетова Асел Аскаровна
Жұмыс орны: Павлодар гуманитарлық-педагогикалық колледжі
Лауазымы: Педагогика және психология пәндерінің оқытушысы
Порталға жариялану мерзімі: 04.01.2018

Психология пәнінен тәжірибелік тапсырмалар

Мектепке дейінгі тәрбие және оқыту мамандығына арналған

  «Психология» пәнінен тәжірибелік тапсырмалар

Тапсырма № 1 ТЕСТ

  1. Темперамент дегеніміз не?
  2. A) Қозу мен тежелудің 6ip-6ipiHe тең келу!.
  3. B) Қозу мен тежелудің 6ip-6ipiнe тең, бірақ; алмасуы сараң, баяу қозғалуы.
  4. C) Жүйке жүйесінің тума қасиеттерінен туындайтын адамның жеке езгешелеліктерінің
  5. Ең 6ipiнші темпераменттің 4 типін анықтаған кім?
  6. A) И. Кант.
  7. B) Гиппократ.
  8. C) И.М. Сеченов.
  9. Жүйке жүйесінің тума қасиеттерінен туындайтын адамның жеке өзгешеліктерінің 6ipi?
  10. A) Сана.
  11. B) Темперамент.
  12. C) Мінез.

4.Темпераменттщ санын он үшке жеткізген қай дәрігер?

  1. A) Гален.
  2. B) И. Кант.
  3. C) Гейне.
  4. 5. Темпераменттің ұстамсыз түрі?

Л) Флегматик.

  1. B) Холерик.
  2. C) Меланхолик.
  3. Адамныц негізгі беталысын және оның өзінді әрекетінің

айырмашылығын сипаттайтын сапалық өзгешелік қалай аталады?

A ) Мінез.

  1. B) Epiк.
  2. C) Қабілет.
  3. Типтік мінез бітістерінің неше түрін білесің?
  4. A) 3.
  5. B) 4.
  6. C) 5.
  7. Мақсаткерлік мінез бiтici калай аталады?

A ) Адамның бойындағы күш-қуатын, білімін халық муддесіне оның кісілігін танытатын ерекше асқақ сезім.

  1. B) Адамның өз мінез-құлкын көздеген мақсатына алаңсыз бағыштауы.
  2. C) Адамныц үй-iшi, тума-туыстарына қатысты перзенттік парызынан туындайтын қасиет.
  3. Бала мінезін тәрбиелеудегі басты әдістің бipi?
  4. A) Еңбек.
  5. B) Талап.
  6. C) Күн тәртібі.
  7. «Адамның мінез-құлқының бейнес жүйке жүйесінің туа

біткен қасиеттеріне ғана байланысты болып қоймайды, сонымен бipre ағзаның жеке өмip сүру барысында болатын ықпалдарға байланысты»

— деген кім?

A ) Сеченов.

  1. B) Павлов.

C)Гиппократ.

  1. Қабілеттің ең алғашды көрініci не болып табылады?

A . Дарындылық.

  1. Нышан.
  2. Бейімділік.
  3. Нышанның ықпалымен қалыптасқан қабілеттің түрі қалай аталады?
  4. Талант.
  5. Дарындылық.
  6. Данышпандық.
  7. Қабілет неше түрге бөлінеді?
  8. 1.
  9. 2.

C . 3.

  1. 1 Кез-келген адамнан табылатын қабілет?
  2. Музыкаға, пәнге, суретшілікке қабілеті
  3. Арнаулы қабілет.
  4. Жалпы қабілет.
  5. 15. Дарындылык дегеніміз не?
  6. Ата-анасы мен туысқандарына ұқсап туу.
  7. Бip әрекетті шығармашылықпен орындау мүмкіншілігін қамтамасыз ететін қабілеттің ерекше жоғары келуі
  8. Нышандардыц ықпалымен қалыптасқан қабілеттің түрі .

 

2- тапсырма

Тәжірибелік тапсырма:

«Темперамент»

1-тапсырма

Ақыл-оймен атқаратын жұмыста төзімсіз.Тез шаршайды, ұйқышыл. Қатты шаршағанда, қозу пpoцeci жылдам. Қиындықтарды жеңіп шығуға дәрменсіз. Тұрақсыз. Ауызша сөздерінен тез қорытынды шығара алмайды. Қиялдауы әлсіз. Іс-әрекеті баяу.

Адамдармен тез араласып кете алмайды.

«Мінез»

2-тапсырма

6 жасар Ермек күндізгі ұйқы кезінде басқа балаларға маза бермейді. Өзi де ұйықтамайды. Тәрбиеші бірнеше рет оған ескерту жасады, бірак ол тындамады. Барлык бала орнынан тұрып, киініп жатқан кезде тәрбиеші Ермектің тұруына рұқсат бермеді. «Сенің басқа балалармен бірдей демалғың келмеді, тәртіп бұздың, енді балалар ойнайды, сен басқалардай демалған жоксың ғой, сондыктан жалғыз өзің ұйыктауыңа тура келеді». Ермек орнынан жылап тұрып киінуге рұқсат сұрады. Тәрбиеші рұқсат бермеді. Ол бip сағаттай тыныш жатты. Осыдан кейін ол демалыс сәтінде тәртіп бұзбайтын болды.

            Сұрақ: Ермектің мінез-құлкында болған өзгерістерді талдаңыз.

Тәрбиешінің оны тәртіпке көндіруі неліктен сәтті болды?

«Қабілет»

3-тапсырма

В.И. Суриков бала кезінде Петербургтағы көркемөнер Академиясына түсейін деп барғанда, емтихан алушылар оның салған суреттерін көріп, «Академияның маңынан ceнi жүргізуге болмайды», — депті. Келесі жылы Суриков сурет салуға жаттығып, қайта келгенде, сол емтихан алушылар оның салған суреттеріне қайран қалып, Академияға бірден қабылдайды. Осы жағдайда педагогтардың әуелгі жіберген қателігін қалай түсіну керек?

 

 

3-тапсырма

Адамның көңіл-күйі, қалпына қатысты антоним сөздерді тап?

 

1 Хал-жағдайым шамалы  
2   Өзімді күшті сезінемін
3   Белсенді
4 Қозғалысым аз  
5 Көңілсіз  
6   Көңіл-күйі жақсы
7 Шашыраған  
8   Күш-қуаты мол
9 Жай  
10 Қолынан іс келмейді  
11   Бақытты
12 Түнерген  
13 Шашыраңқы  
14   Сау
15   Ынталы
15 Көңіл бөлмеу  
17 Сылбыр  
18   Қуанышты
19 Шаршаған  
20   Әлді
21 Маужыраған  
22   Сондай жұмыс істегім келіп тұр
23 Қобалжулы  
24   Оптимист
25 Шыдамсыз  
26 Босаң  
27   Ойлау жеңіл
28 Ұқыпсыз  
29   Үмітін үзбеген
30 Наразы  

 

 

 

Қазақ тілі және әдебиеті
Тлегенова Мейрамгуль Жанабаевна, Қазақ тілі мен іс қағаздарын жүргізу пәндерін оқытудың жаңа технологиялары

Мақала авторы: Тлегенова Мейрамгуль Жанабаевна
Жұмыс орны: Павлодар гуманитарлық-педагогикалық колледжі
Лауазымы: Қазақ тілі мен әдебиеті пәндерінің оқытушысы
Порталға жариялану мерзімі: 04.01.2018

Қазақ тілі мен іс қағаздарын жүргізу пәндерін оқытудың жаңа технологиялары

 

БҰҰ шешімімен «XXI  ғасыр – ақпараттандыру ғасыры» деп аталады, оның негізгі белгісі – қоғамның жаңа кезеңге енуі. Білім саласындағы жаңа технологиялар бір сөзбен ақпараттық – коммуникациялық технологиялар делінеді. Олар: ЭЕМ жұмыс істеуге, оқу барысында компьютерді пайдалануға, модельдеуге, электрондық оқулықтарды, интерактивті құралдарды қолдануға, интернетте жұмыс істеуге, компьютерлік оқыту бағдарламаларына негізделген. Технология – іс — әрекеттің өзіне тән нақтылы алынған  әдістер, құралдар, тәсілдер жиынтығын пайдалану арқылы белгілі бір нәтижеге жету . Жаңа технологияларды сабақтарда қолдану қандай нәтиже береді, соны қарастырып, көрелік. Біріншіден, технологиялардың түрлі  әдістерін  пайдалану сабақтың нақты мәнін ашады. Екіншіден, оқушылардың барлығы сабаққа қатысады және олардың деңгейін анықтай аласың, бағалауға да мүмкіндік аласың. Үшіншіден, оқушылар өздігінен жұмыс істеуге үйренеді. Төртіншіден оқушылардың қабілеттілігі, сөз саптау еркіндігі, ұйымшылдығы, шығармашылық белсенділігі артады. Бесіншіден, жеке тұлғалық сипатын дамытуға, шығармашылық шыңдауға, кәсіби сенімін қалыптастырады.  Пәнді игерудің басты шарты  — мұғалімнің өз сабағына деген қызығушылықты туғыза білуден басталады. Ал жаңа технология – мұғалімнің мүмкіндігін қуаттандыратын құрал. Осыған байланысты әр мұғалім – жаңа технологияларды қолдануы тиіс.

Менің де алдымда  қазақ тілі мен мемлекеттік тілде іс қағаздарын жүргізу пәндері сабақтарының тиімділігін жаңа технологиялар арқылы арттыру міндеті тұрды. Мемлекеттік тілге оқыту сабақтарында оқу мен жазу арқылы сын тұрғысынан ойлау стратегияларын қолданған өте қолайлы деп ойлаймын. Сын тұрғысынан ойлау  – сынау емес, шыңдалған ойлау. Барлық жастағы оқушыларға кез келген мазмұнға сыни тұрғыдан қарау, екі ұйғарым бір пікірдің біреуін таңдауға, саналы шешім қабылдауға сабақтарда үйрету.

СТО бағдарламасы қызығушылықты ояту, мағынаны тану, ой толғаныс кезеңдерінен түзілетіндігі бізге мәлім. Қызығушылықты ояту – бұл үйрену процесі. Осы кезеңге қызмет ететін «Топтау», «Түртіп алу», «Ой қозғау» стратегиялары қолданылады. Қазақ тілі болсын, мемлекеттік тілде іс қағаздарын жүргізу сабақтары болсын ұйымдастыру кезеңінен кейін «Ой қозғау» стратегиясын қолдану тиімді. Оқушыларға тапсырма беріледі, 1 минөттің ішінде қолдарын қаламдарынан  үзбей  берілген  жазу нені  білдіретіндігіне түсінік беру.  Оқушылар әрқайсысы жаңа тақырып бойынша сөздер тізбегін құра бастайды. Екінші кезең қасында отырған көршісімен тілдесу, ойларын толықтыру. Содан соң топпен жұмыс жасалынып, сарапшылар өз жұмыстарын қорғайды. Осы кезеңде   тақырып болсын ,сабақтың мақсаты болсын оқушылар өздері ашады.  Мағынаны ажырату  – бұл түсіне білу, яғни жаңа ақпаратпен танысу. Бұл кезеңде INSERT, ДЖИГСО, түсініктеме күнделігі қолданылып жүр. Бұл әдістер жаңа тақырыптың мазмұнын ашқан кезде қажет. Оқушылар кең ауқымды тақырыптар өткен кезде, әсіресе мәтінмен жұмыс жасаған кезде өте қолайлы. Мәселен, іс қағаздарын жүргізу сабақтарында, көбінесе ұйымдық — өкілеттік құжаттарды өткен кезде алты топқа бөлінетіндігін ДЖИГСО стратегиясымен шығуға болады. Өйткені оқушылар бір – бірлеріне қонаққа барып, құжат түрлерімен танысып, жаңа мағлұмат алып, үй тобына оралады. Сонда  бір сабақтың ішінде құжаттардың бірден алты тобымен  танысады.   Ой толғаныс – баға беруге үйрету, басқаға сын көзбен қарау. Дәстүрлі сабақтардан гөрі бүгінгі қоғамға, сабаққа керегі де осылар. Себебі елімізге ойлай алатын, шұғыл шешімдер қабылдай алатын, шығармашыл азаматтар қажет. СТО бағдарламасына қатысудың нәтижесінде сабақта жеткен нәтижелерім қандай: жаңа құрылым, оқушылар арасында сыйластық қарым – қатынас , бір – бірінің пікірін тыңдау, жеке тұлға ретінде даму, өз ойын ашық айту, бағалау, проблеманы шешу пайда болды.

Педагогика
Махамбетова Асел Аскаровна, Білім беру үдерісіндегі құзыреттілік ұстаным

Мақала авторы: Махамбетова Асел Аскаровна
Жұмыс орны: Павлодар гуманитарлық-педагогикалық колледжі
Лауазымы: педагогика және психология пәндерінің оқытушысы
Порталға жариялану мерзімі: 31.01.2017

Білім беру үдерісіндегі құзыреттілік ұстаным

 

Елбасының биылғы Жолдауының әр тарауы қоғамдағы өзекті мәселелердің шешіміне бағытталған. Әсіресе, Президенттің білім және ғылым саласы жөнінде көтерген мәселесі қазіргі таңдағы күрделі мәселелердің бірі болып отыр. «Қазақстан – 2050» Стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауын әрбір қадамын сенімді басқан мемлекетіміздің әлемдік қауымдастықтар қатарынан қалмай, болашақты оптимистік көзқараспен болжамдап, өзінің бәсекеге қабілеттілігін дәлелдей алатын, өркениетті даму жолындағы жаңа бағыттарын айқындаудың жолы деп білеміз.
Әрине, біздің еліміз үдемелі индустриалды-инновациялық бағытта шарықтап, тез дамып келе жатқан елдердің қатарында. Елбасының осындай саясатын жете түсінген ел азаматы өзінің кәсіби біліктілігін үзбей жетілдіріп, озық технологияларды меңгеру жолында тынымсыз еңбек етуі тиіс. «ХХІ ғасырда білімін дамыта алмаған елдің тығырыққа тірелері анық», деп көрсеткен Елбасы Н.Назарбаев білім мен ғылымды жетілдіруде барлық мүмкіншіліктерді қарастырып, нақты шаралар мен бағдарламаларды жетілдіруді талап етіп отыр. [1; 1-5 б.].

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев “Білім беру реформасы табысының басты өлшемі – тиісті білім мен білік алған еліміздің кез-келген азаматы әлемнің кез-келген елінде қажетке жарайтын маман болатындай деңгейге көтерілу болып табылады,” – деп атап көрсеткен еді. Яғни білікті, білімді, бәсекеге қабілетті маман кәсіби жағынан ғана шебер болмауы керек, сонымен қатар өз елінің мәдениетін, салт-дәстүрін, мемлекеттік тілді де жақсы білуі керек.

Бүгінгі күні көкейтесті болып отырған білімнің құзырлылық ұстанымын жүзеге асыру құралы ретінде педагогикалық технологиялар мен белсенді оқыту әдістерінің алар орны ерекше. Әрекетке негізделген технологиялық оқыту танымдық белсенділігі жоғары, өмірдің әртүрлі мәселелерінен хабардар, кез-келген тапсырманы орындауға қабілетті, қолынан іс келетін құзырлы азаматтарды қалыптастырады.

В.Шепель компетенттілік ұғымына білім, біліктілік, тәжірибе, білімді пайдалануға теориялық-тәжірибелік дайыңдық ретінде анықтама береді. В.Ландшеер, П.Симонов, М.Чошановтардың түсіндірмесі бұл анықтамаға қайшы келмейді. Дегенмен, В.Симонов әлеуметтік даярлық туралы айтса, М.Чошанов көбінесе компетенттіліктің мазмұндық (білім) және процессуалдық (білік), ал В. Ландшеер компетенттілікті тереңдетілген білім деп түсіндіріледі. Ал психологиялық сөздіктерде «компетенттілік жеке тұлғаның қоршаған ортадағы адамдармен тиімді қарым-қатынас жасай алу қабілеті» деген түсінік берілген.»Осы айтылғандарды қорытындылай келе компетенттілік ұғымына мынадай анықтама беруге болады: «Компетенция — оқудың және өздігінен білім алудың нәтижесінде қалыптасатын және адамның әлеуметтік мобильділігін анықтайтын, білім мен тәжірибеге, құндылықтар мен бейімділіктерге негізделген жалпы қабілеттіліктер. Демек, компетенттілік ұғымы «білім», «біліктілік», «дағды» сияқты ұғымдарды қамтиды. Алайда бұл білім, біліктілік, дағдының жай жиынтығы емес. Компетенттілік оқу нәтижелерімен қатар, оқушылардың шығармашылық іс-әрекеттері мен құндылық бағдарларының жүйесін де көрсетеді.» Білім, білік, дағды қасиеті өзінің даралығымен сипатталып, өз бетімен жетілдіріліп отырған жағдайда ғана құзіреттіліктің негізі бола алады. «Құзырлылық» ұғымы жайлы Құдайбергенова К.С. «Құзырлылық табиғаты — тұлғаның өзіндік дамуында» атты еңбегінде былай деп көрсетті: «Құзырлылық ұғымы соңғы жылдары педагогика саласында тұлғаның субьектілік тәжірибесіне ерекше көңіл аудару нәтижесінде ендіріліп отырған ұғым. Құзырлылықтың латын тілінен аудармасы «competens» белгілі сала бойынша жан-жақты хабардар білгір деген мағынаны қамти отырып, қандай да бір сұрақтар төңірегінде беделді түрде шешім шығара алады дегенді білдіреді» десе, бұл жайлы Б.А.Тұрғынбаева «Мұғалімдердің шығармашылық әлеуетін біліктілікті арттыру жағдайында дамыту» еңбегінде «…өзінің практикалық әрекет арқылы алған білімдерін өз өмірлік мәселелерін шешуде қолдана алуын – құзырлылықтар деп атаймыз» деп анықтаса, ресей ғалымы Н.В. Кузминаның көзқарасы бойынша «Құзырлылық дегеніміз – педагогтың басқа бір адамның дамуына негіз бола алатын білімділігі мен абыройлылығы деді» [2; 1-6 б.].

Әдіснамалық деңгейге соңғы кездері қолданысқа «құзырлылық» ұғымы еніп отыр. Ғылыми әдебиеттерде құзырлылық қайсыбір тапсырманы орындай алуға қабілеттілік, оқушының қалыптасып үлгерген жеке сапасы мен тәжірибесінің жиынтығы ретінде қарастырылады.

Құзырлылық дегеніміз оқушының алған білімі мен дағдыларын тәжірибеде, күнделікті өмірде қандай да бір практикалық және теориялық проблемаларды шешу үшін қолдана алу қабілеттілігі. Педагогика ғылымында кәсіби құзырлылық еңбегінің жемістілігін анықтайтын білімі мен біліктілігінің жиынтығы, тапсырманы орындаудағы дағды көлемі, білім кешені мен  кәсіби  тұлғалық сапасы, кәсіби векторы, теориялық, білімдік және кәсіби дайындығының бірлігі, жоғары мәдениеттілікті талап ететін қызметтің күрделі түрлерін орындаудағы қабілеті деген мағынада ашылған. Құзырлылық — танымдық, пәндік — практикалық, тұлғалық тәжірибенің күрделі пайымдамасы. «Құзырлылық» ұғымының қазақ тіліндегі түсіндірмесі «жасай алу» деген мағынаны білдіреді. «Competent» сөзі французша «компетентті» «заңға сай», латынша «сай болу», «қабілетті», «талап қою», «жарамды», ағылшынша «қабілетті» деген мағынаны білдіреді. Психологиялық сөздіктерде бұл ұғымға қатысты «компетенттілік және тұлғаның қоршаған ортадағы адамдармен тиімді қарым-қатынас жасай алу қабілеті» деген түсінік берілген. Осы «компетенттілік» шетелдік түсіндірме сөздікте меңгеруші ретінде қарастырылған. «Компетенттілік» ұғымының мазмұны мынадай: Компетенттілік меңгерген, заңға сәйкес; Белгілі бір саланы білетін тұлға [3; 7 б.].

Компетенция – оқудың және өздігінен білім алудың нәтижесінде қалыптасатын, білім мен тәжірибеге, құндылықтар мен бейімділіктерге негізделген жалпы қабілеттері. Компетенцияның түйінді құраушысы біліктілік болып табылады. Оқытудағы компетенттілік тәсіл оқыту нәтижесі ретіндегі білім сапасын қамтамасыз етеді және білім мазмұнынан білім, біліктілік, дағдыға, щығармашылық іс-әрекет тәсілдері мен эмоционалдық құндылық қатынастар тәжірибесіне негізделген түйінді компетенттіліктерді бөліп қарастырайық. Түйінді компетенттіліктердің құрылымы төмендегідей бөлінеді:

Өзіндік танымдық іс-әрекет саласындағы базалық компетенциялар.

Олар: оқу, жазу, есептей алу, сөйлей алу, және түрлі жиындарда өз ойын басқаларға жеткізе алу, оқу іс-әрекетінің нәтижелерін талдай алу, әртүрлі ақпарат көздерінен білім жинақтап білуді меңгерту жатады (кітаптан, газет-журналдардан, теле-радиохабарлардан, интернеттен т.б.).

Мәдени іс-әрекетіндегі компетенцияларға бос уақытын өзінің рухани

және мәдени дамуы үшін пайдалана білу (көркем әдебиееттер оқу, түрлі лекциялар мен баяндамалар тыңдауға қатысу, олимпиадалар, байқаулар, конференциялар) жатады.

Тұрмыстық саладағы компетенциялар: жеке гигиенаға,

өз денсаулығын нығайтуға, отбасы тұрмысына қатысты мәселелер.

Әлеуметтік еңбек іс-әрекеттері саласындағы компетенциялар – бұл

оқу еңбегін ұйымдастыра білу дағдысы, ұжымдағы өзара қарым-қатынасы этикасы,өз мүмкіндігін бағалау, жауапкершілігік жүгін арқалай білу.

Әлемнің алдыңғы қатарлы елдерінің ұлттық білім беру жүйесінің біздің еліміздегі білім беру жүйесінен айырмашылығы мынада:

Оқытудың кіріктірілген мақсаттары пәндік мақсаттарға қарағанда

басым;

Оқытудағы іс-әрекетінің тәсілі қарапайым біліктілік пен

дағдыларды ығыстырған;

Оқытудың компетенттілік тәсілі қолданылады.

Мектептегі білім беру сапасын бағалаудың жаңа жүйесіне көшу байқалады.

Мұғалім мен оқушы арасындағы авторитарлық қарым-қатынастар оқу ісі әрекетіндегі бірлестікке, жұптастыққа айналған.

Бүгінгі таңдағы елімізде жүріп жатқан экономикалық-әлеуметтік дамулар келешек ұрпаққа білім берудің мақсаттары мен мазмұнын түбірімен жан-жақты қайта ойластырылып, жаңа сапаға жету міндеттерін көздейді. Сондықтан білім беру саласындағы өзгерістер жеке тұлғаны қалыптастыруға, оқу үрдісіне тиімді әдіс-тәсілдерді іздестіруге, баланың шығармашылық, рухани, дене мүмкіндіктерін дамытуға, адамгершілік пен салауатты өмір салтын берік ұстануға бағытталуы тиіс.

Мәдениеттанымдық құзіреттілік – адам мен қоғамның дамуындағы ғылымның рөлін түсіну, этномәдениеттілік құбылыстарды игеруге мүмкіндік беретін ұлттық ерекшеліктерін тани білу.

Оқу танымдық құзіреттілік – оқушының зерттеу әрекеті мен өзіндік оқу-танымдық процесін қамтамасыз ететін кешенді құзырлылық.

Коммуникативті құзіреттілік – адамдармен өзара әрекет пен қарым-қатынас тәсілдерін білу, мемлекеттік тіл ретінде қазақ тілінде, халықаралық қатынаста шетел тілінде қатынас дағдылары болуын қарастырады.

Ақпараттық-технологиялық құзіреттілік – бағдарлай білу, білім мен ақпараттық технологиялар мен техникалық объектілердің көмегімен жеткізуді жүзеге асыра білу.

Әлеуметтік-еңбек құзіреттілік-әлеуметтік қоғамдық жағдайларға нақты талдау жасай білу, шешім қабылдай білу.

Тұлғалық өзін өзі дамыту құзіреттілік- өзінің мүмкіндігін нақты перспективалық жоспарлаумен салыстыра білу, өзінің өмірі мен ісіне жауапты қарау [4; 82-83 б.].

Білім беру процесін түйінді компетенттіліктерді қалыптастыруға бағдарлау.

Компетенттілік дегеніміз – оқыту нәтижесінде алған білім мен біліктілікті тәжірибеде қолдана алу қабілеттігі.

Оқытудың күтілетін нәтижелеріне бағытталған әдістемені былайша сипаттауға болады.

Жеткен нәтиже мен жоспарланған нәтиже арасында алшақтық байқалса, онда оқыту нәтижесіндегі проблемаларды анықтау.

Оқыту нәтижелерінің проблемалары оқу-тәрбие процесіндегі қандай кемшіліктерге байланысты туындады (бағдарлама дұрыс құрылған ба?, әлде әдістеме жеткіліксіз бе? Оқу-тәрбие үрдісі дұрыс ұйымдастырылған ба? т.б.

Тәрбие процесіндегі кемшіліктер неге байланысты екенін анықтау.(кадр мәселелері, ғылыми-әдістемелік, материалдық техникалық қаржы, нормативтік-құқықтық және т.б.).

Оқу-тәрбие үрдісіндегі проблемалар басқару жүйесіндегі қандай кемшіліктерге байланысты туындап отыратындығын анықтау.

Мұғалімнің құзырлығын анықтау үшін Д.Б.Эльконин мен Г.В.Драгунованның зерттеу әдісін қолдану тиімді [5; 3-13 б.].

Қорытындылай келсек, оқушы құзыреттілігін қалыптастыру үшін әр ұстаз өзіне тиімді әдіс-тәсіл мен технологияны қолдана алады.

Олай болса, қазіргі жаңа қоғамды демократизациялау жағдайында педагогтардың кәсіби компетенттілігі әлеуметтік-педагогикалық мәні өте жоғары мәселе.

Сонымен, ұстаздық ұстанымдарымыз “құзыретті тұлғаны” дамыту, ізденісті маңдайға тигізіп, білімді санаға сіңіру, ұғымды түсінікке ұйытқы болғызу болып табылады.

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

  1. 1. http://archive.adiletgazeti.kz/
  2. Ж.Серікбаева Құзырлық–білім сапасын арттыру кепілі http://uadocs.exdat.com/
  3. Құдайбергенова К.С. Құзырлылық табиғаты-тұлғаның өздік дамуында. А.-2006 ж., «Принт-АСС», 7-бет
    4. Шишов С. Понятие компетенции в контексте качества образования современная школ-1999, №1 стр. 82-83.
    5. Лебедев О.Е. Компетентностный подход в образовании //школьные технологии 2004, № 5 стр.3-13.

 

Түйін

Мақалада құзыреттілік, оның түрлеріне  қатысты пікірлер мен көзқарастар қарастырылған. Зерттеу нәтижелерін оқытушылардың сабақ беруі барысында  қосымша материал ретінде пайдалануға болады.

 

Резюме

В статье  рассматривается  мнения и взгляды касающиеся термина и видов компетенции.  Результаты исследования можно использовать как дополнительный материал при проведении занятий преподавателями.