Аннотация. Бұл мақала орта мектептің 6-сыныбындағы шығармашылық жұмыс сабағының әдістемелік аспектілерін талдайды. Сабақтың тақырыбы – станок (рамка) көмегімен түрлі-түсті жіптерден салфетка тоқу. Зерттеудің мақсаты – бұл білім беру технологиясының білім беру, тәрбиелеу және коррекциялық-дамытушылық әлеуетін анықтау. Жұмыста сараптамалық талдау, педагогикалық әдістемені сипаттау және тәжірибелік нәтижелерді жалпылау әдістері қолданылады. Сабақ жоспарының талдауы оның үш мақсатқа (білімділік, коррекциялық, тәрбиелік) жету үшін құрылымдалғанын көрсетеді. Сабақ барысы ұйымдастыру, қайталау, жаңа материалды меңгерту, практикалық жұмыс, бекіту кезеңдерін қамтиды. Автор салфетка тоқудың технологиялық тізбегін сипаттап, қауіпсіздік ережелерін ерекше көздейді. Нәтижелер бұйым жасаудың оқушылардың білімдік-танымдық белсенділігін арттырумен қатар, жіне ойлау, жад, кіші моторика сынды психикалық процестерді дамытуға ықпал ететінін көрсетеді. Қорытындыда бұл жұмыстың эстетикалық тәрбие мен тарихи-мәдени мұраны құрметтеуге қосатын үлесі атап өтіледі. [1, б. 67-70], [2, б. 112-115].

Аннотация. Данная статья анализирует методические аспекты урока творческой работы в 6 классе средней школы. Тема урока – вязание салфетки из разноцветных ниток с помощью станка (рамки). Цель исследования – определить образовательный, воспитательный и коррекционно-развивающий потенциал данной образовательной технологии. В работе используются методы экспертного анализа, описания педагогической методики и обобщения практических результатов. Анализ плана урока показывает его структурированность для достижения трех целей (обучающей, коррекционной, воспитательной). Ход урока включает этапы организации, повторения, усвоения нового материала, практической работы, закрепления. Автор описывает технологическую последовательность вязания салфетки, уделяя особое внимание правилам безопасности. Результаты показывают, что изготовление изделия не только повышает учебно-познавательную активность учащихся, но и способствует развитию психических процессов, таких как мышление, память, мелкая моторика. В заключении отмечается вклад данной работы в эстетическое воспитание и уважение к историко-культурному наследию. [1, с. 67-70], [2, с. 112-115].

Abstract. This article analyzes the methodological aspects of a creative work lesson in the 6th grade of a secondary school. The topic of the lesson is knitting a napkin from multi-colored threads using a frame loom. The aim of the research is to determine the educational, upbringing, and correctional-developmental potential of this educational technology. The work uses methods of expert analysis, description of pedagogical methodology, and generalization of practical results. The analysis of the lesson plan shows its structured nature to achieve three goals (educational, correctional, upbringing). The lesson procedure includes stages of organization, revision, assimilation of new material, practical work, and consolidation. The author describes the technological sequence of knitting a napkin, paying special attention to safety rules. The results show that making the product not only increases the educational and cognitive activity of students but also contributes to the development of mental processes such as thinking, memory, and fine motor skills. The conclusion notes the contribution of this work to aesthetic education and respect for historical and cultural heritage. [1, pp. 67-70], [2, pp. 112-115].

Кіріспе. Заманауи білім беру жүйесі оқушының жеке тұлғасын жан-жақты дамытуға, оның шығармашылық қабілеттерін ашуға және практикалық дағдыларды қалыптастыруға бағытталған. Осы контексте технологизм пәнінің, әсіресе қолөнер сабақтарының рөлі аса маңызды. Олар оқушыға нақты өмірлік іс-әрекетті игеруге, жұмыс істеу мәдениетін қалыптастыруға, сонымен бірге ұлттық мәдениет пен дәстүрді тануға мүмкіндік береді. Станокта (немесе арнайы рамкада) жіптен салфетка тоқу сабағы осы мақсаттардың көптегенін бір мезгілде іске асыра алатын тиімді дидактикалық бірлік болып табылады. Бұл жұмыс білім беру мәнінен тыс, оқушының кіші моторикасын, кеңістіктік ойлауын, жұмысты ұйымдастыру қабілетін дамытады, талғампаздық пен шыдамдылықты тәрбиелейді, сонымен қатар ұлттық қолөнер дәстүрлерімен таныстырады. Берілген мақала осы сабақтың әдістемелік негіздерін талдауға, оның педагогикалық әлеуетін ашып көрсетуге және оқытудың практикалық аспектілерін сипаттауға бағытталған.

Негізгі бөлім

Сабақтың дидактикалық құрылымы оның білімділік, коррекциялық-дамытушылық және тәрбиелік мақсаттарымен толық үйлесімді. Білімділік мақсат нақты технологиялық іс-әрекетті – станокта салфетка тоқу тәсілін меңгертуге бағытталса, коррекциялық мақсат оқушылардың ой-өрісін, есте сақтауын, сызба бойынша жұмыс істеу дағдысын, сөйлеуін және ірі, әсіресе кіші моторикасын дамытуды көздейді [1, б. 68]. Тәрбиелік мақсат эстетикалық сезім, шығармашылыққа деген құштарлық, ұқыптылық және басталған жұмысты төзімділікпен аяқтау сияқты сапаларды қалыптастыруды мақсат етеді. Осындай көп қырлы мақсат қою сабақтың жан-жақты әсер ету әлеуетін көрсетеді.

Сабақтың өту барысы дәстүрлі педагогикалық логиканы сақтайды. Ұйымдастыру кезеңі оқушыларды жұмысқа психологиялық дайындайды. Қайталау кезеңі «Жіппен жұмыс» сияқты алдыңғы тақырыптармен байланыс орнатады, бұл оқушылардың жаңа материалды біртұтас жүйеге орналастыруына көмектеседі. Қайталау дидактикалық ойын формасында («күн сәулесі») жүргізіледі, бұл қызығушылықты сақтайды. Жаңа тақырыпты қызықтыратын енгізу үшін жұмбақтар пайдаланылады, олар тоқуға қатысты құрал-жабдықтарды (ұршық, қайшы, ине) тануға әкеледі.

Жаңа материалды түсіндіру кезінде мұғалім тарихи-мәдени контекстке назар аударады: қолөнердің қазіргі өмірдегі орны, оны дамыту және сақтау міндеттері. Бұл сабақтың жалпыбілімдік мазмұнын байытады және білім алушылардың отбасылық құндылықтар мен ұлттық дәстүрлерге құрмет сезімін қалыптастыруға ықпал етеді. Салфетканың тұрмыстағы қолданысы туралы айту (орындықты, вазаны, телефонды безендіру) оқушылар үшін жұмыстың практикалық маңыздылығын көрсетеді.

Технологиялық бөлім салфетка тоқудың нақты әдістемесін сипаттайды. Сипаттама бірнеше кезеңнен тұрады: жіпті рамканың шегесіне бекіту, оны үш түрлі бағытта орау, жіптердің қиылысу нүктелерін түйіндеу, артық жіптерді қиып тазарту. Әр қадам анық және қол жетімді тілмен сипатталған. Бұл жерде қауіпсіздік техникасына ерекше мән беріледі: рамкамен жұмыс істегенде шегелерден сақ болу, қайшыны дұрыс ұстау және беру, жіпті қолмен емес, қайшымен қию. Бұл ережелерді ескерту оқушыларда еңбек қауіпсіздігі мәдениетін тәрбиелеудің қажетті элементі болып табылады [2, б. 114].

Практикалық жұмыс кезінде мұғалім әлсіз оқушылармен жеке жұмыс жүргізеді, бұл дифференциацияланған тәсілді жүзеге асырады. Сергіту сәті мақал-мәтелдерді құрастыру түрінде ұйымдастырылады, бұл оқушылардың зейінін ауыстырады және олардың сөздік қорын дамытады.

Бекіту кезеңінде оқушылар карточкалардағы сұрақтарға жауап береді, бұл олардың теориялық материалды қаншалықты меңгергенін тексеруге мүмкіндік береді. Соңғы өңдеу және рамкадан бұйымды босату практикалық іс-әрекетті аяқтайды. Сабақ оқушылардың жұмыстарын бағалау және талқылау, сондай-ақ жұмыс орнын жинастырумен аяқталады, бұл тазалық пен тәртіпке үйретеді.

Бұл сабақтың әлеуетті күрделілігі оның технологиялық мазмұны мен психологиялық-педагогикалық міндеттерін біріктіруінде жатыр. Ол оқушының түрлі психикалық функцияларына (қозғалыстық, танымдық, эмоционалдық) әсер етеді. Сондай-ақ, бұйымды өз қолымен жасау табыс сезімін тудырады, оқушының өзін-өзі бағалауын арттырады, бұл тәрбие процесі үшін өте маңызды.

Қорытынды. Станокта салфетка тоқу сабағы білім беру технологиясының тиімді үлгісі ретінде қызмет ете алады. Оның дидактикалық мәні нақты практикалық іс-әрекетті орындау арқылы оқушының жан-жақты дамуына ықпал ететін көп деңгейлі мақсаттар жиынтығын іске асыру мүмкіндігінде жатыр. Сабақ жоспары мұғалімнің іс-әрекетін жоспарлау мен ұйымдастырудың жоғары деңгейін көрсетеді: логикалық құрылым, сабақтың әр кезеңіне дидактикалық құралдарды таңдаудың ойластырылғандығы, қауіпсіздік мәселелеріне назар аудару, коррекциялық және тәрбиелік міндеттерді шешу.

Берілген әдістеме бойынша жүргізілген жұмыс оқушылардың технологиялық сауаттылығын дамытуға ғана емес, сонымен бірге олардың танымдық қызығушылығын, тарихи-мәдени санасын, шығармашылық қабілеттерін және еңбек мәдениетін қалыптастыруға ықпал етеді. Сондықтан, бұндай сабақтарды оқу бағдарламасына кеңірек енгізу, оны жаңа тақырыптармен (мысалы, кілемше, безендіргіш тоқу) толықтыру қазіргі заманғы білім берудің жан-жақтылық талаптарына жауап бере алады. Автордың тәжірибесі мектеп практикасында осы әдістемені колданудың тиімділігін растайды және оны технологизм пәні мұғалімдеріне ұсынуға болады.

Әдебиеттер тізімі

1. Жумабаева М.С. Технология пәнін оқыту әдістемесі. – Алматы: Рауан, 2018. – 256 б.
2. Сейтқазиева Г.Қ. Қолөнер – бала тәрбиесінің қайнар көзі. – Астана: Фолиант, 2019. – 180 б.
3. Petrina, S. Advanced Teaching Methods for the Technology Classroom. – IGI Global, 2006. – 394 p.
4. Williams, P. J. Technology Education for Teachers. – Sense Publishers, 2012. – 264 p.
5. Бекишева А.Т. Бастауыш сынып оқушысының жіне моторикасын дамыту. // «Бастауыш мектеп» журналы. – 2020. – №5. – Б. 45-49.
6. Әдістемелік журналға мақала жариялаудың негізгі талаптары [Электрондық ресурс] – https://adisteme.kz/rules.html