Su'iekter, bu'lshyq et, sin'irler – tirek qimyl ju'iesinin' quramdas bo'likteri

Biologiia
Baizakova Rima My'htarovna, Su'iekter, bu'lshyq et, sin'irler – tirek qimyl ju'iesinin' quramdas bo'likteri

Maqala avtory: Baizakova Rima My'htarovna
Jumys orny: "№4 orta mektebi" MM
Lay'azymy: biologiia pa'ninin' mug'alimi (zerthanashy)
Portalg'a jariialany' merzimi: 01.11.2016


Sabaqtyn' taqyryby:  Su'iekter, bu'lshyq et, sin'irler – tirek qimyl ju'iesinin' quramdas bo'likteri. Olardyn'  man'yzy. Qan'qada su'iekterdin' bailanysy'y. By'yndardyn' qurylysy.

Sabaqtyn' maqsattary:

 Bilimdilik:Adam  qan'qasyndag'y  su'iekterdin'  qurylysy,  cu'iek  tipterimen  olardyn' bailanysy'yn  oqyp  bily'.

Damyty'shylyq : Oqy'shylardyn' qyzyg'y'y, ynta –qiialy men qabylday'y siiaqty   tanymdyq qabiletterin damyty'.

Ta'rbielik:  Oqy'shylardyn' salay'atty  o'mir saltyn  ustana  otyryp, symbatty  qalyptastyry'g'a  ta'rbieley'.

Sabaq kezen'deri Y'aqyty   Mug'alimnin' is-a'reketi Oqy'shynyn' is-a'reketi
Motivatsiia(uiymdastyry' kezen'i) 2min Sa'lemetsizder me? Topqa bo'ly'. Itop -Alg'yrlar, IItop- Tapqyrlar, III top- Bilgirler, IU'top – Juldyzdar. (Top basshysylary tag'aiyndalady.) Oqy'shylar mug'alimmen amandasady, topqa bo'linedi.
Bily' 3min  Barlyq tiri organizmderge ta'n qasiet -( qimyl qozg'alys). Qimyl qozg'alystyn' organizmge a'seri barma?(o'semiz, damimyz)Eger adam denesinin' tiregi –qan'qasyn alyp tastasa qalai bolar edi? Interbelsendi taqtamen jumys.(эlektrondy oqy'lyq ) Oqy'shylar oilanady,suraqtarg'a jay'ap beredi.Interbelsendi taqta arqyly sy'retter ko'redi.
Tu'siny' 15 min  En' aldymen taqyrypty oqimyz, sonan son' toptyn' ishinde tu'sindiriledi.toptarg'a to'mengidei taqyrypshalar usynylady.                  1- top: Alg'yrlar toby – Tirek-qimyl ju'iesinin' ja'ne bas qan'qasy.   2-top:Tapqyrlar toby – Tulg'a qanqasy. 3-top: Juldyzdar – Key'de, iyq, jambas su'iekteri.

 4-top: Bilgirler– Su'iekterdin' bailanysy'ymen o'zara jalg'asy'y.

Taqyrypty oqidy , talqylaidy, tu'sindiredi. Bir-birlerin tyn'daidy.Tu'singenin flipсhartqa tu'siredi. Ko'mekshisimen top mu'sheleri jay'ap beredi.
Qoldany' 5 min  Bilet aly'. Suraqtar taratylady, jay'aby interbelsendi taqta arqyly shyg'ady. 1-top: 1. By'yn  dep  neni  aitady ? (Su'iekterdin' qozg'almaly bailanysy). 2. Qan'qanyn' qandai bo'ligi qozg'almaityn  bolyp bailanysqan ? Bas  su'iekter. 3. Nelikten  biik  o'kshe  aiaq – kiim  kigen  ziiandy ? Jalpaqtabandylyq paida bolady. 4. Adam  qan'qasynyn'  o'sy'i neshe  jasta  aiaqtalady ? 25 jasta  aiaqtalady.2-top: 1.  Bilezikte  neshe  su'iek  bar ? 2.Su'iekter pishini neshe topqa bo'linedi?  uzyn, qysqa jalpaq. 3.Aiaq jilikterin atan'yz? Ortan jilik,asyqty jilik.4. Qysqa  su'iekterdi  ata? Omyrtqa, bilezik, alaqan.

3-top: 1.  Adamdag'y  su'iekter  sany? 206 2.  Beiorganikalyq  zattar  su'iekke  qandai  qasiet  beredi ? Beriktik,  myqtylyq  3. Asyqty  jilikpen  qatarlasa  turatyn jin'ishke  su'iek ? SHybyq  nemese sadaq su'iek 4.  Bas  su'iek  qandai  bo'limderden  turady ? Mi  say'yty  ja'ne  bet  su'iekteri. 4-top: 1.  Tolarsaqta neshe  su'iek bar? 7  su'iek  bar. 2. 14 su'iekten turatyn qolbasy su'iegi qalai atalady? Say'saq  su'iekteri. 3.  Su'iekter qandai ulpadan  tu'zilgen? Tyg'yz ja'ne borpyldaq da'neker ulpasy. 4. Jambas pen segizko'z tutasyp  qandai beldey'

quraidy? Jambas  beldey'i.

  Oqy'shylar oilanady, toppen birlesip jumys jasaidy.O'zin-o'zi tekseredi,belsendilik tanytady, retteidi. Interaktivti taqtamen jumys jasaidy. Salystyryp tekseredi.
Talday' 5 min Tirek- syzba.Taqyrypqa bailanysty interaktivti taqtadan a'r topqa tirek-syzba beriledi, oqy'shylar belsendilik tanytyp oryndaidy.

Alg'yrlar  –  Tirek – qimyl ju'iesi

 

 

 

Tapqyrlar –  Su'iek tipteri

 

 
Bilgirler –  Su'iekterdin' o'zara bailanysy'y

 

 

Juldyzdar-   Aiaq – qol

 

Oilanady. Tirek-syzba arqyly toppen jumystaryn oryndaidy, salystyryp tekseredi, retteidi.Spiker qorg'aidy, talqylaidy.
Sintezdey'(jinaqtay') 10min  Biologiialyq diktant.I-top: Qoldyn' erkin qozg'alatyn qan'qasy -…….bo'limnen……jilik,……ja'ne qol basy …… turady. II- top: Ko'ptegen su'iekter…..ja'ne…. jog'ary, shemirshekti astarmen….. tu'zip  bailanysqan.III-top: Bas su'iektin' bet bo'ligin……. – qozg'almaityn……, qozg'almaly astyn'g'y….su'iekteri ja'ne bet, ….., tan'dai su'iekter quraidy. IU'-top: By'yn qabynyn'…….. u'ikelisti……..ja'ne bailanysqan …….. arasynda qozg'alysty……..  etetin az mo'lsherdi tutqyr suiyqtyq bo'ledi.  .Oqy'shylar oilanady, ko'p nu'ktenin' ornyna tiisti so'zderdi qoiady. Salystyryp tekseredi.
Refleksiia 4 min Stiker jazy', ne bilgin' keledi? ne bildin'? ne ko'rdin'? Bu'gingi sabaq boiynsha bilgenin, ne ko'rgenin, ne bilgisi keledi, tu'singenin, ne unag'anyn stikerge jazady.
Bag'alay' 2 min Bag'alay' parag'y beriledi. Formativti bag'alay'. Bag'alay' parag'yn toltyrydy.
U'i tapsyrmasy Qan'qa bo'limderin ja'ne su'iek tipteri, olardyn' bailanysy'y. Da'pterlerin'e 83, 88- batterdegi kesteni toltyryn'dar. Referat jazy'.