Кабельді желілері

Қашықтықтан білім беру, Әдістемелік қоржын
Кабельді желілері

Мақала авторы: Исмагулов Ержан Нургалиевич
Жұмыс орны: Арқалық политехникалық колледжі
Лауазымы: ,аға шебері, өндірістік оқыту шебері
Порталға жариялану мерзімі: 31.01.2017


 

І Сабақ мақсаты:

  1. Біліктілік мақсаты: Кабель желілерін түсіндіру барысында,сабақты толықтай меңгеру дәрежесін тексеру.

 

2.Дамытушылық мақсаты: Сабақты түсіндіру барысында  оқушылардың өзіндік ойлау,қорытынды жасау қабілетін жетілдіру.

 

3.Тәрбиелік  мақсаты: Ұқыптылыққа, жауапкершілікке, өтілген материалға деген қызығушылығын, өз мамандықтарына деген сүйіспеншілігін арттыруға тәрбиелеу.

 

 Сабақ түрі: Сыни тұрғыдан ойлау технологиясы

 

 Өткізу әдісі: Мәтінмен жұмыс, топтық жұмыс, венн диаграмасы.

 

  Көрнекті құралдар: Плакаттар, слайдтар, электронды кітап, үлестірме материалдар, сабақты қортындылауға арналған тест сұрақтары.

 

  Пайдаланған  әдебиеттер: 1. Жәнібеков Ж., Дурманов Б., Тобжанова Б. «Электромонтер» Оқулық/Астана: Фолиант 2010. – 408 бет.

  1. Прищеп Л.Г «Учебник сельского электрика» Москва – 1985.
  2. Ө. Өтешов, С.А. Кешуов «Электртехникалық жабдықтар »

 

ІІ Сабақ құрылымы:

  1.Ұйымдастыру кезеңі:

      Оқу кабинетімен оқушылардың сабаққа дайындығын қадағалау.Оқушыларды түгендеу.

М.: Сәлеметсіздерме, отырыңыздар. Бүгінгі ашық сабақтың тақырыбы «Кабель желілері»  Сабақты бастамас бұрын кешегі үй тапсырмасын қайталап өтейік

 

   2.Үй тапсырмасын тексеру:

  1. Әуе желілері дегеніміз не?

Жауап: Электр энергиясын сымдар бойымен беріп тарататын әр түрлі тірек құралымдарында ашық ауада орнатылған құрылғы – электрлі әуе желілері деп аталады.

 

  1. Әуе желілерінің негізгі бөліктерін ата? (слайд)

Жауап: Өткізгіш сымдар, оқшаулағыш (изоляторлар) және бағандар.

Қосымша бөлігі: Траверс және жерлендіру.

 

  1. Өткізгіш сымдар және оның түрлері? (слайд)

Жауап: Әуе желілерінің сымдары – электр энергиясын ток көзінен тұтынушыларға тарату үшін арналған. Олар жоғары өткізгіштік, жоғары механикалық бекемділік кабілеттеріне ие болулары тиіс және ылғалдан химиялық заттардан қорғауға тиіс.

Сымдардың түрлері:

  1. Материалына байланысты – алюминий, болат, мыс, кола және алюминийдің қортпалары.
  2. Құрылымына байланысты – болат алюминий, сымның ортасында болат сымы бар, биметаллды, болат сымынан жасалған алюминийдің қабыршығымен қапталған.
  3. Сымдардың әріппен белгіленулері – әріп сымның қандай материалынан жасалғанын білдіреді, ал саны сымның қимасын. Мысал: АС-70.
  4. Оқшаулағыш (изолятор) дегеніміз не?Жауап: Оқшаулағыштар дегеніміз – әуе желілері бағандарына сымдардың бір-бірінен оқшауланып бегітілуі мен олардың кернеу асты бөлшектерін бөліп тұруын айтамыз.

     

    5.Оқшаулағыштың түрлері?(слайд)

    Жауап: Оқшаулағыштың түрлері: 1. Конструкциясы бойынша ұшкірлі және ілмелі .

    1. Материалға байланысты фарфорлы және шынылы. 3. Оқшаулағыштардың әріппен белгіленулері – әріп оқшаулағыштың қандай материалдан және конструкциясын білдіреді, ал саны ілмелі оқшаулағышта жоғары бұзу жүктемелері – КН (килоньютон), ұшкірлі оқшаулағышта жұмыс кернеуі. Мысал, ПТФ-50, ШС-10
    2. Баған деген не?Жауап: Баған дегеніміз – әуе желілернің  сымдарын  жерден және бір-бірінен  белгілі бір ара қашықтықта  ұстайтын құрылым.

       

      1. Бағандардың түрлерін ата?(слайд)

      Жауап: Материалға байланысты – ағаштан, болаттан және темірбетонды.

      Құрылымына және атқаратын қызметіне байланысты:

      1. Аралық.   2. Бұрышты.   3. Тармақталған.  4. Қиылсқан.   5. Соңғы.   6. Анкерлі.

    3. Жаңа тақырып өту жоспары: 

      М.: Біз өткен тақырыпты қайталадық, енді жаңа тақырыпты талқылауды бастайық. Бүгінгі жаңа тақырып: Кабель желілері.

       

      Сабақ жоспарымен таныс болыңыздар:

       

      1. Кабель желілері жайлы түсінік.
      2. Кабельдің құрылысы.
      3. Кабельдің түрлері және белгіленуі.

       

      Оқушылар жаңа тақырыптың жоспарымен танысады

      1. Жаңа тақырып өткізу:
      2. Кабель желілері жайлы түсінік. (слайд)

      Кабель желілері электр энергиясын беру және тарату, сонымен қатар электр қондырғыларының элементтерін бір-біріне жалғастыру үшін қолданылады. Ток өткізгіш талсым (жила), оқшаулағыш, сыртқы қабық, сауыт қабықша кабельдің негізгі элементтері болып табылады. Кабельдің атқаратын қызметі мен қолданылу шартына қарай құрылысында жоғарыда айтылған элементтердің кейбіреуі болмауы немесе экран сияқты қосымша элементтер болуы мүмкін. Ток өткізгіш кабель талсымдарды өндірісте мыс және алюминий металдарынан дөңгелек пішінде дайындайды, секторлық және сегменттік түрінде, сонымен қатар 120, 150 және 185 мм2 аралас секторлы қима түрінде шығарады. Кабельдер мен талсымдарды оқшаулау үшін арнайы сұйық сіңдірілген кабель қағаздарын, пластмассаны және резеңкені қолданады. Талсымдарды оқшаулауға арналған қағаз оқшаулағыштың орнына көбіне диэлектрлік қасиеті жоғары, ылғалға төзімді, химиялық және механикалық беріктігі жоғары, дайындау және монтаждау технологиясы қарапайымдалған пластмассалы оқшаулағыштар қолданылады.

      1. Кабель құрылысы. (слайд.)

      Кабельдің сыртқы қабаты қорғаныс, алюминий, резеңкелі және пластмассалы болады. Олар оқшауланған талсымды жарықтың, ылғалдың, қоршаған ортаның бас- қа да зиянды әсерлерінің салдарынан механикалық зақымдалудан қорғайды. Кабельді әр түрлі жағдайда төсеу және жүргізу кезінде кабельдің сыртқы қабаты жұмыс істеу мерзімінің ұзақтығы мен беріктігін қамтамасыз етеді. Осы жағдайларға байланысты, кабельдер сауытсыз және болат таспалармен сауытталған, тік бұрышты және сыртқы қорғаныс қабатты, дөңгелек мырышты сымды болуы мүмкін.

      Қорғаныш қабығы талшықты, материалды, пластмассалы, күшейтілген және ерекше күшейтілген түрлерге бөлінеді. Осы кабельдердің қорғаныш қабығы әр түрлі төсеу және пайдалану кезінде өзінін, сенімділігі мен пайдалану ұзақтығын қамтамасыз етеді. Кабель сауытының қалыпты сыртқы қабығы битум қабатынан және кабель орамының жабысып қалуынан сақтандыратын қабаттан тұрады.

    4. Кабель оқшауламаларыныц турлері: а) полихлорвинидті; б) резеңкемен оқшауланган; в) кабельдің құрылымы: 1алюминийді немесе мысты домалақ тыгыз талсым; 2 — талсым бойындағы жарттылай өткізгіш материалдан жасалған экран;3 — полиэтиленді оқшаулама; 4жартылай өткізгіш қабат оқшауламасының экраны; 5 — қағаздан жасалған экран; 6бетінде спиралъды таспа оралган мыс сым;

      7 — бөлгіш таспа және полиэтиленді қорғау қабыгы.

       

      1. Кабельдің түрлері және белгіленуі. (электронды кітап, слайд)

      Кабельдер өндірістен әр түрлі маркада пластмассамен оқшауланған және мыс, алюминий талсымдарымен оралған түрінде шығарылады:

      • ВВГ (АВВГ) — поливинилхлоридті оқшауланған;
      • ПВГ (АПВГ) — полиэтиленмен оқшауланған жөне поливинилхлоридті қабықшалы;
      • ВВБ (АВВБ) — ВВГ сияқты, бірақ болат таспалармен қапталған;
      • ПВБ (АПВБ) — ПВГ сияқты, бірақ болат таспалармен сауытталған.

      Кабельдер құрылысына сәйкес әр түрлі белгілермен белгіленеді: С (қорғасын), А (алюминий), Н (жанбайтын резеңке), В (поливинилхлорид), Б (қорғаушы қабық), Л (таспалы сауыт), П (жалпақ сымды сауыт).

      Сыртқы қабығы жоқ болса, Г (гладкий — тықыр) әрпімен белгіленеді. Кабель маркаларында құрылысындағы басқа элементтерді көрсететін әріптер болуы мүмкін. Мысалы, кабельдің маркасы О әрпінен басталса, онда оның талсымдары ерекше қорғасынмен қапталғанын көрсетеді. Кабельдер 1000 В-қа дейінгі кернеулі және одан да жоғары кернеулі болып шығарылады.

Конкурстар мен олимпиадалар - https://talimger.kz

Республикалық қашықтық олимпиадалар — http://clever.zti.kz

Республикалық конкурстар, курстар, конференциялар мен олимпиадалар — https://ukz.kz

Конкурстар, конференциялар және олимпиадалар — https://tarim.kz

Халықаралық семинарлар, олимпиадалар мен конкурстар — https://mriks.ru

Халықаралық педагогтар ассоциациясы - https://iae.su

Атаулы ертегілер - https://hansunqar.kz