Attention: Information about the quality of the article, certificate, reference and journal types are available only to the author of the article or correspondent of the journal.

Паскаль программалау тіліндегі шартты оператор

Computer science
Паскаль программалау тіліндегі шартты оператор

Author: Исполатова Ляззат Нургалимовна
Job: Рудный тау-кен технологиялық колледжі
Position: Информатика пән оқытушысы
Date of publish: 14.04.2017
Publisher: И.


Сабақтың тақырыбы:
Паскаль программалау тіліндегі шартты оператор
Сабақтың мақсаттары:
Білімділік:
Шартты операторлардың жазылу тәртібімен таныстыру және тармақталған алгоритмдерді программалауды түсіндіру. Сабақтан алған теориялық білімдерін жүйелі түрде тәжірибе жүзінде көрсете білу дағдыларын қалыптастыру.
Дамытушылық:
Программалау тілінде жұмыс жасай білу дағдыларын, ойлау қабілеттерін, өз білімдерін сауатты түрде жеткізе білуді, пәнге деген қызығушылықты дамыту.
Тәрбиелік:
Оқушылардың белсенділігін арттыру, жұмыс жасау мақсатында компьютерлік сауаттылыққа, өзара көмектесуге, өзін-өзі бағалауға тәрбиелеу.

Сабақтың типі: жаңа сабақ.
Сабақтың әдіс-тәсілдері:
Деңгейлеп оқыту технологиясы. Электронды тест.
Сабақтың көрнекіліктері:
Компьютер, проектор, презентациялар, деңгейлік тапсырмалар, оқулық, электронды түрдегі тест.
Пәнаралық байланыс: математика, геометрия, физика.
Сабақтың жоспары:
1. Ұйымдастыру
2. Қайталау
3. Жаңа сабақты түсіндіру
4. Сабақты бекіту
5. Оқушыларды бағалау
6. Үй тапсырмасы
Жаңа сабақ
Паскаль программалау тіліндегі шартты оператор
Паскаль тілі өзінің қарапайымдылығының және тиімділігінің арқасында дүние жүзіне тез таралды. Қазіргі кезде барлық дербес компьютерлер осы тілде жұмыс істей алады. Паскаль тілінде жазылған программаның дұрыстығын компьютерде тексеру және жіберілген қатені түзету оңай. армақталған алгоритмдерді ұйымдастыру үшін шартты операторларды пайдаланамыз.

Тармақталған алгоритмдердің программасын құру үшін шартты операторларды пайдаланамыз. Осы уақытқа дейін біз сызықтық алгоритмдерге программа құрып келдік. Яғни, берілген есепте ешқандай шарттар болмаған. Ал, бүгінгі сабағымызда берілген есепте бір немесе бірнеше шарт кездесетін жағдайды қарастырып, оған программа құрамыз. Ал бұл алгоритм түрі тармақталған алгоритм.
Тармақталған алгоритмдер – алгоритмде арифметикалық теңсіздік пен теңдік түрінде берілген логикалық шарт тексеріледі. Логикалық шарт тексеріледі, егер орындалса, онда 1 – жолмен, ал егер орындалмаса, онда 2-ші жолмен жүзеге асады да, соңында екі тармақ бірігеді. Мұндай алгоритмдерді шарт тексеру, яғни тармақталу алгоритмдері деп атаймыз. Блок схемасында шарт тексеру блогы – ромб қолданылады.
Тармақталу операторы көрсетілген шартқа тәуелді құрамына кіретін операторлардың орындалуын немесе орындалмауын қамтамасыз етеді. Тармақталған алгоритмдерді программалаған кезде мынадай қызметші сөздер қолданылады: if – егер , then – онда , else – әйтпесе.
Оператор программадағы іс-әрекеттердің орындалу реттілігін өзгертетін мүмкіндіктің ең кең тараған тәсілі болып табылады. Оператордың жазылу түрі:
{Егер шарт онда 1 оператор әйтпесе 2 оператор орындалады.}
IF THEN ELSE ;
Егер шарттың мәні «ақиқат» болса, THEN сөзінен кейінгі оператор, ал мән «жалған» болса, ELSE сөзінен кейінгі оператор орындалады.

Шарт өрнегін жазу үшін мынадай салыстыру белгілерін пайдаланамыз:

= Тең
< Кіші
Үлкен
>= Үлкен немесе тең
Тең емес

Мысал:

program j;
var x,y:real;
begin
read(x);
if xb THEN write(‘max a’) else write(‘max b’);
end.
Оқушылар тапсырманы тақтада орындайды.

Сабағымызды бекіту үшін деңгейлік тапсырмаларды орындайық.
І деңгей
Мұғалімнің көрсеткен мысалына ұқсас есептерді шығару.

ІІ деңгей
Орташа есептерді шығару.
Кез-келген санның оң немесе теріс екенін анықтайтын программа құрыңыз.

PROGRAM ERKEZHAN;
VAR a: real;
Begin
Write(‘vedite a’);
read(a);
if a>=0 THEN write(‘a он сан’) else write(‘а терис сан’);
end.
ІІІ деңгей
Күрделі есептер
Мысал:
Бөлменің температурасы 50 градустан жоғары болса, “ыстық” сөзін, 25 градустан жоғары болса, “қалыпты” сөзін, ал 25 градустан төмен болса, “суық” сөзін экранға шығару керек.

program h;
var t:real;
begin
read(t);
if t>=50 then write(‘ ыстык ‘) else
if t>=25 then write(‘ калыпты ‘) else write(‘суык ‘);
writeln(‘t=’,t);
end.

Электронды түрдегі тест тапсырмаларын орындау.
Қатені табу
Мысал:
Радиусы R болатын шеңбердің ұзындығын есептеу программасын құрыңыз.
Қажетті формула L:=2*pi*R

program h;
var L,R:real;
const pi=3.14;
begin
read(R);
L:=2*pi*R;
writeln(‘L=’,L);
end.

Оқушыларды бағалау
Бағалау парағы
№ Оқушының аты-жөні Программ.
бөлігі Деңгейлік тапсырма Тест Қатені табу
1.
2.
3.
4.
5.
Жиыны

Үй тапсырмасы:
Квадрат теңдеулердің түбірлерін табу.

program nik,tur;
var L,R:integer;
const pi=3,14;
begin
read(R);
L:=2*3,14*R;
writeln(‘L=’,L);
end.
program nik,tur;
var L,R:integer;
const pi=3,14;
begin
read(R);
L:=2*3,14*R;
writeln(‘L=’,L);
end.

program nik,tur;
var L,R:integer;
const pi=3,14;
begin
read(R);
L:=2*3,14*R;
writeln(‘L=’,L);
end.
program nik,tur;
var L,R:integer;
const pi=3,14;
begin
read(R);
L:=2*3,14*R;
writeln(‘L=’,L);
end.

program nik,tur;
var L,R:integer;
const pi=3,14;
begin
read(R);
L:=2*3,14*R;
writeln(‘L=’,L);
end.
program nik,tur;
var L,R:integer;
const pi=3,14;
begin
read(R);
L:=2*3,14*R;
writeln(‘L=’,L);
end.

program nik,tur;
var L,R:integer;
const pi=3,14;
begin
read(R);
L:=2*3,14*R;
writeln(‘L=’,L);
end.
program nik,tur;
var L,R:integer;
const pi=3,14;
begin
read(R);
L:=2*3,14*R;
writeln(‘L=’,L);
end.

List of portals for teachers and students

  1. Linguistic Olympiads - https://wonder.zti.kz
  2. Olympiads on the basics of primary education - https://kokon.kz
  3. Cyber Olympiad in Italian drafts - https://doiby.zti.kz
  4. Intellectual Cyber Chess Olympiads - https://chess.zti.kz
  5. Competitions, conferences, olympiads - https://kzu.kz
  6. Republican competitions, courses, conferences, and olympiads, and courses - https://ukz.kz
  7. Intellectual competitions, conferences, and olympiads - https://tarim.kz
  8. The methodical journal for teachers - https://adisteme.kz
  9. Republican Distance Olympiads – https://clever.zti.kz
  10. Competitions, conferences, olympiads - https://talimger.kz
  11. Smart Library - http://w.zti.kz/crviy