Ma'n'gilik el
Jalg'asqyzy Bag'lan, Jan'a jolday' – tiimdilik tetigi

Maqala avtory: Jalg'asqyzy Bag'lan
Jumys orny: Almaty qalasy, №102 jalpy bilim beretin mektep
Lay'azymy: Qazaq tili men a'debieti pa'ni mug'alimi
Portalg'a jariialany' merzimi: 14.11.2018

Jan'a jolday' – tiimdilik tetigi

Elbasy qazan aiynyn' basynda Qazaqstan halqyna kezekti Jolday'yn jariialag'an bolatyn. Saiasi qujatta eldin' o'mir su'ry' sapasyn jaqsarty'dyn' tetikteri qarastyryldy. Aldag'y y'aqytta barlyq salanyn' serpin aly'y u'shin qandai qadam jasay' qajettigi aiqyndaldy.

Saiasi qujatta a'sirese, bilim salasyna erekshe basymdyq berilgenin aita ketken jo'n. Munda Prezident bul sala boiynsha birqatar jobalardy ju'zege asyry' qajettigin eskertip, mug'alim ma'rtebesin ko'tery' jaiyn da qosa qamtydy. Bul o'z kezeginde ba'sekege qabiletti urpaq qalyptastyry' jumystaryn on'tailandyrady. Jalpy Jolday'da Elbasy 5 jylda bilim, g'ylym ja'ne densay'lyq salalaryna jumsalatyn qarajatty ishki jalpy o'nimnin' 10 paiyzyna jetkizy' qajettigin aitty. QR Prezidentinin' bul oiyn o'z basym tushymdy tujyrym dep bilemin.

Elbasy saiasi qujatta tek orta, arnay'ly nemese jog'ary oqy' orynyndag'y bilim salasyn ilgerilety' jaiyn g'ana emes, mektepke deiingi bilim bery' uiymdaryndag'y qyzmet sapasyn da jaqsarty'g'a on' bag'yt siltedi. Rasynda, adamnyn' oilay', aqyl-oi men shyg'armashylyq qabileti bala kezden qalyptasady. Sondyqtan, balabaqshadag'y bilim bery' ju'iesin a'li de shiraty'dyn' man'yzdylyg'yn a'rbir pedagog seziny'i qajet.

Bizde orta bilim bery' ju'iesinde negizgi ta'slider osyg'an deiin aiqyndaldy. Endigi mindet – solardyn' oryndaly'yna asa nazar ay'dary'. Osy oraida Nazarbaev ziiatkerlik mektepterinin' oqyty' ju'iesi men a'distemesi memlekettik mektepter u'shin biryn'g'ai standart boly'y shart. osyndai qadamg'a bary' arqyly biz mektep bilimin reformalay'dyn' qorytyndy kezen'ine qadam basamyz.

Jolday'da munan bo'lek bilim aly'dyn' qoljetimdiligi tolyq qamtyldy. Sondai-aq, to'rtinshi bo'limde pedagog ma'rtebesi jaiynda zan' a'zirlep, ony qabylday' qajettigi de aityldy. Bul o'z kezeginde mug'alimder men mektepke deiingi bilim bery' mekemeleri qyzmetkerlerine artylatyn ju'ktemeni azaity'g'a mu'mkindik beredi. Bul so'zimizdi saiasi qujatta Elbasy da qy'attady. Biz og'an a'rine, qy'anamyz.

Aldag'y y'aqytta jog'ary bilim bery' isinde oqy' oryndarynyn' maman daiynday' sapasyna qatysty talaptar da ku'sheitiledi. Bul sheshimnin' barlyg'y eldegi bilim sapasyn ilgerilety'ge ja'ne ba'sekege qabiletti urpaq qalyptastyry'g'a mol mu'mkindik beredi. Eldegi jog'ary ja'ne arnay'ly oqy' oryndarynda granttar sany osy ku'nge deiin ko'beigen bolatyn. Endi jay'apkershilikke kezek beriledi. Bul tusta jog'ary oqy' oryndaryn irilendiry' saiasatyn ju'rgizy' man'yzdy ro'l atqarady.

Bir so'zben aitqanda, biylg'y jan'a Jolday'da barlyq salanyn' ilgeriley'in qamtamasyz ety'ge arnalg'an bag'yttar aiqyn ko'rinis tapty. Endi tek ju'ktelgen mindetterdi ju'zege asyry'g'a jumys jasasaq, maqsatymyz o'zdiginen oryndalady dep oilaimyn. Bul tusta jay'apkershilikpen jumyla jumys jasay' birinshi kezekte boly'y tiis.

Ma'n'gilik el
Almagambetova Aigerim Muhamedsadyqqyzy, Ry'hani jan'g'yry' — bolashaqqa bag'dar: Bilim men ta'rbienin' serpilisi

Maqala avtory: Almagambetova Aigerim Muhamedsadyqqyzy
Jumys orny: Aqto'be oblysy SHalqar ay'dany «Oqy'shylar saraiy»MM
Lay'azymy: dizain u'iirmesinin' jetekshisi
Portalg'a jariialany' merzimi: 02.02.2018

Ry'hani jan'g'yry' — bolashaqqa bag'dar: Bilim men ta'rbienin' serpilisi

Jalpy, «Ry'hani jan'g'yry'» ideiasy uzaq merzimge josparlang'an joba. Elbasy osynay' jobany ju'zege asyry' arqyly halyqtyn' sanasyn jan'g'yrtyp, o'rkenietti qog'am qury'dy ko'zdep otyr. Bul rette jastarg'a u'lken jay'apkershiliktin' artylyp otyrg'anyn aita kety' kerek. Atadan qalg'an myna jerdi, til men da'stu'rdi,ulttyq qundylyqtarymyzdy saqtap qaly' o'z aldyna, qazirgi urpaq Qazaqstandy a'lemdegi en' damyg'an elderdin' qataryna qosy'y tiis. «Ry'hani jan'g'yry'» bolsa osy mindetti ju'zege asyry'g'a sep bolatyn basty quralg'a ainalmaq.
Ulttyq qundylyqtarymyzdy nasihattay'g'a qai pa'nnin' bolsa da yn'g'aiy men mu'mkinshilikteri mol.Menin' «Ry'hani jan'g'yry'- bolashaqqa bag'dar»jobag'a u'les qosy'da tehnologiia sabaqtarynda qolo'nerge u'irety' arqyly ta'lim – ta'rbiedegi, oqy' — ta'rbie protsesinde arqay' ety' qajettigin ku'n sanap seziny'demin.
Qolo'ner buiymdaryn zamanay'i salasynda dizaindi men'gerty'de keleshekte tabig'i materialdardyn' biri ju'ndi paidalany' arqyly qolo'ner buiymdary: kiiz basy', syrmaq syry', tekemet, alasha ja'ne ulttyq kiimder men kilem toqy' siiaqty ku'ni bu'ginge deiin o'z man'yzyn jog'altpai kele jatqan sondai da'stu'rli kolo'ner u'lgilerin jan'asha a'dis — ta'silderin u'irety' — oqy'shyny en'beksu'igishtikke, a'semdikke talpyndyryp, halqynyn' tarihyn bilip, ma'deni murasyn qadirlep, da'stu'rin jalg'astyra bily'ge bay'lysam deimin. Onyn' u'stine ulttyq kolo'ner o'zinin' tarihy teren', mazmuny san qily erekshelikterimen bolashaq jastarg'a ry'hani, эstetikalyq, эmotsionaldyq, intellekty'aldyq turg'yda a'ser etip, olardyn' tulg'alyq ja'ne sapalyq qasietterin damyta tu'seri so'zsiz.
O'z oiymdy iske asyry'da sa'ndik qolo'nerge u'iretkende belgili sheberlerdin' ty'yndylaryna talday' jasap, mu'mkindigi bolsa en'bekterin ko'rsetip, murajailardy aralatyp nemese sheberlerdin' jeke ko'rmelerine aparyp, oqy'shylardyn' qyzyg'y'shylyg'y men oi — o'risin oiaty' qajet dep sanaimyn. Qolo'nerdi igery' arqyly kez kelgen isti to'zimmen aiaqtay'g'a jattyg'amyz ja'ne en'bek ety'ge u'irenemiz.
Oqy'shylarg'a ta'rbielik ma'ni bar halyqtyq muralar az emes. Qazaq halqynyn' o'nerin, iskerligin, o'ner sheberlerinin' qolynan shyqqan aly'an tu'rli zattar men buiymdardy aityp, buryng'ysymen bu'gingisin salystyra otyryp, ulttyq enerdi su'iy'ge, kurmettey'ge bay'ly', bu'gingi sha'kirtterdi erten'gi en'bekker, jan — jaqty jetilgen azamat etip ta'rbieleidi, oqy'shylardyn' ju'regine jol tay'yp, olardyn' boiynda eline, jerine, ulttyq o'nerge degen su'iispenshiligin, pa'ndi oqyp u'ireny'ge degen yntasyn, qushtarlyg'yn arttyry', qazaq kolo'nerin jas jetkinshekterdin' sanasyna jetkizy'din' quraly.
A'lemdik o'rkenietke bet burg'an elimiz u'shin ulttyq qundylyqtarymyzdy saqtay'da jas jetkishekterge ta'lim-ta'rbie bery' basty paryzymyz dep oilaimyn.

Ma'n'gilik el
Tambai Jainagu'l, Qazaqstan — ko'p ultty memleket

Maqala avtory: Tambai Jainagu'l
Jumys orny: Aqmola oblysy, Jaqsy ay'dany, Rentabelnyi orta mektebi
Lay'azymy: Qazaq tili men a'debietinin' mug'alimi
Portalg'a jariialany' merzimi: 18.03.2017

Qazaqstan — ko'p ultty memleket

 

Maqtanamyn taty'-ta'tti halqym bar dep,

Alashtyn' Ata Zan'ymen quralg'an quqym bar dep,

Ju'z otyz ultpen otyrg'anda beibitshilikte,

Aita alman shan'yrag'ymnyn' keregesi tar dep.

 

O'zge elmen Otanymnyn' ten' tu'ser terezesi,

SHekarasy qorshalg'an, nyq qalang'an irgesi.

Taty'lyqqa qostaityn ko'sh bastasa Elbasy,

Daiyn turar qazaqtyn' qara domalaq balasy.

 

Elbasy ornatyp dostyqtyn' ordabasyn,

Assambleiamen damytyp ult qatynasyn.

«Beibitshilik pen dostyqtyn'» aiqyndap uranyn,

Ko'p ultty, ult o'kilderi turatyn,

Qazaqstan – ty'g'an jerim, ma'n'gi jasasyn!

 

Ulttyq taty'lyq – turaqtylyq negizi,

Saiasatqa jol ko'rseter anyq bir izi.

Ashyq aspan astyndag'y ulttardyn',

Jyldan-jylg'a jaqsaryp jatyr turmysy.

 

Qazag'ym darhandyg'yn aiamag'an o'zgege,

Ken'peiil, jomarttyq,ta'n qasiet bizderge.

Baqyt qushag'ynda uly dostyq terbeledi

To'rinde baitaq qazaq elinin', izgi jerde.

 

Poliak, latysh, u'ngu'sh,evrei,

Y'dmy'rt,grek, mari, korei,

Slavian, uig'yr, bolgar, qarashai,

Taty'myz ba'rimiz – sen,men demei.

 

Gete, Py'shkin, Bairon, Abai,

Bolsa da o'zge ulttyn' o'kilderi

Bilimge qushtarlyqpen qaqty tan'dai,

Biik tug'yrda edi dostyq senimderi.

 

Qazaq, tu'rik, qyrg'yz,o'zbek,

Atalas ejelden bay'yrmal o'z ag'am.

SHeshen, tatar, belary's, ka'ris,

Bolmag'an arasynda eshbir keris.

CHy'vash, moldavan, armian, y'krain,

Men qolymdy ju'regime qoiaiyn:

Ant etemin dos boly'g'a ma'n'gilik,

El-jurtym, bola go'r o'zin' ko'zaiym!

                      Tambai  Jainagu'l, Rentabelnyi orta mektebinin' mug'alimi

 

Ma'n'gilik el
Tambai Jainagu'l, Ta'y'elsizdik – g'asyrdan jetken uly ku'n!

Maqala avtory: Tambai Jainagu'l
Jumys orny: Aqmola oblysy, Jaqsy ay'dany, Rentabelnyi orta mektebi
Lay'azymy: Qazaq tili men a'debieti pa'ninin' mug'alimi
Portalg'a jariialany' merzimi: 18.03.2017

Ta'y'elsizdik – g'asyrdan jetken uly ku'n!

                          Ta'y'elsizdik –g'asyrdan jetken uly ku'n!

Bu'gingi ku'n – mereii tasyg'an qazaqtyn',

Basyna baq qonyp nur shashqan azat ku'n!

Tarihtyn' dariiasy soqsa da tolqynyn azaptyn',

Sengen  g'oi babam ty'aryna g'ajaptyn'.

 

Bul ku'n – g'asyrdyn' ju'gin arqalag'an uly ku'n,

Ta'y'elsizdik – shyn'dag'y en'sesi biik tug'yrym.

Azattyq an'sag'an armany Abylaidyn',

Aqiqatqa ainalg'an qy'anyshty uly ku'n.

 

Tilegin qabyl alyp ta'n'irim ko'ktegi,

Qyzg'aldaq qyrynda gu'l jainap ko'ktedi.

Qulpyryp qazag'ymnyn' darhan dalasy,

Qy'andy barsha qazaq balasy.

 

Alaqailap du'rsil qag'yp ju'rek qaqty,

Su'iinshilep el-jurty toilap jatty.

SHa'ka'rim, Ahmet, A'lihandar ko'ksegen,

Bostandyqtyn' araily aq tan'y atty.

 

Bu'gingi ku'n – myn'nan bir ty'g'an zan'g'aryn',

En'sen'di tiktep to'rin'e jol bastadyn'.

Ta'y'elsizdik tiregin' demey' bolyp,

U'mitke tolyp nur shashyp tur aspanyn'.

Ko'n'ilimnin' shabyt oty bulqynyp,

Ta'y'elsizdikti jyrlaimyn jyr qylyp.

Bu'gin menin' asqaq ry'hym jandanyp,

Qaryshtap qanat qag'am alg'a tik.

 

SHu'kirshilk ta'y'besi keler sanama,

Ta'y'elsizdik – ta'y' eter jalg'yz kie,bag'ala.

Ta'y'elsizdik u'shin janyn qig'an jas qyrshyn,

Qurban bolg'an Qairattaiyn jan ag'a!

 

Ta'y'elsizdigim – mereili merekem jar salar,

Saltanatty dy'manym jetti a'n salar.

Ko'zimnin' qarashyg'yndai qasietti,

Ta'y'elsizdigim – shyn baqytym, tamsanar.

 

Ta'y'elsizdik – ko'gimde samg'ar qyranym,

Jelbirep ma'n'gi tura bersin bairag'ym.

Qutty bolsyn ta'y'elsizdik bailyg'yn',

SHashy'yn shashyp, shattyg'yn toila,qazag'ym!

 

                       Tambaiqyzy Jainagu'l, Rentabelnyi orta mektebinin' qazaq tili men a'debieti pa'ninin' mug'alimi

Ma'n'gilik el
Sadyqova Sa'nimky'l Serikbaiqyzy, Jan'a by'yng'a senim artyly'da

Maqala avtory: Sadyqova Sa'nimky'l Serikbaiqyzy
Jumys orny: №2 Oblystyq arnaiy sanatoriialyq mektep-internat
Lay'azymy: Bastay'ysh synyp mug'alimi
Portalg'a jariialany' merzimi: 19.01.2017

Jan'a by'yng'a senim artyly'da

Bag'darlamalar halyqtyn' bolashaqqa degen u'miti men seniminin' arty'y u'shin jasalynady. Memleket tarapynan jasalg'an josparlar eldi uiystyryp, berek-birliginin' nyg'aiy'yna, maqsat-jigerinin' bir arnada tog'ysy'yna jol ashady. Elbasymyzdyn' «Qazaqstan-2050» strategiiasynda ult den say'lyg'y, ay'yl shary'ashylyg'yn damyty' men en'bek saiasatyn
utymdy sheshy' joldary, salay'atty urpaq ta'rbieley', ana men balany qorg'ay', bilim bery' isin
jetildiry', ka'sipkerlerdi jan-jaqty qolday' sekildi man'yzdy bag'yttarg'a ma'n berildi.
Elimizdin' jastary El ba symyzdyn' strategiiasynan o'zderine zor qolday' men qamqorlyqty
sezinip, bul ku'nderi igiligin de ko'ry'de. Sebebi, son'g'y on shaqty jyldyn' o'zinde bilim aly' g'a
jumsalatyn qarjy on ese ge jy'yq o'sip, jog'ary bilim aly' g'a beriletin grant sany da aitar-lyqtai ulg'aig'an. 1993 jy ly qabyldang'an «Bolashaq» bag'darlamasy arqyly qanshama jastar sheteldin' ozyq oqy' oryndarynda oqydy. O'z elimizde de a'lemdik y'niversitettermen ten'ese alatyn u'zdik bilim oshaqtaryn ashy', ziiatkerlik mektepterdi ko'beity' ma'seleleri de nazardan tys qalg'an emes. Bul 2050 jylg'a deiin ju'ieli jospar jasap otyrg'an Qazaqstannyn' jastar saiasatyna on' ko'zben qaraitynyn ko'rsetedi. Aita keterligi, respy'blika turg'yndarynyn' a'rbir ekinshi azamaty jasy otyzg'a tolmag'an adam eken. Demek, Qazaqstan-jastar memleketi. «Jasyl el», «Diplommen-ay'ylg'a!» «Bolashaq» syndy bag'darlamalardyn' ba'ri de jas by'yng'a jag'dai jasay'da. Sondyqtan, Elbasymyzdyn': «Men jariialag'an Jan'a saiasi ja'ne эkonomikalyq bag'yt sizderge jaqsy bilim bery'di, iag'ni budan da laiyqtyraq bolashaq syilay'dy ko'zdeidi. Men sizderge, jan'a by'yn qazaqstandyqtarg'a senim artamyn. Siz der jan'a bag'yttyn' qozg'ay'shy ku'shine ainaly'g'a tiissizder» degen seniminin' u'desinen shyg'y'g'a tyrysy'-elimizdin' a'rbir jas azamatynyn' paryzy.  Jastardy bilimge, en'bekke, yntymaqqa u'ndeitin «Ma'n'gilik el» ideiasy barysynda kemel de kelisti keleshektin' jarqyn ku'nderi alys emes. Bul jolda jastardyn' birligi men otansu'igishtik qasietti boilaryna sin'iry'i man'yzdy bolyp tabylady.

Ma'n'gilik el
Bainazarova Janar Asylbekqyzy, Jan'asha oqyty' — zaman talaby

Maqala avtory: Bainazarova Janar Asylbekqyzy
Jumys orny: "№3 jalpy bilim bery' orta mektebi" KMM
Lay'azymy: Mektep direktory
Portalg'a jariialany' merzimi: 18.01.2017

Jan'asha oqyty' — zaman talaby

Qazaq mektebinin' bolashag'y ty'raly Mag'jan Jumabaev «A'rbir eldin' keleshegi – mektebine bailanysty…» dep aityp ketkenindei, ta'y'elsiz Qazaqstan Respy'blikasynyn' tarihi-a'ley'mettik, ma'deni-ry'hani bolmysyn damyty'g'a, qog'amdyq o'mir men mektepti qalyptastyry'da ustazdarg'a artylg'an ju'k jen'il emes.Elimizdin'  eldigin   saqtap,  ma'rtebesin  ko'tery'degi  pedagog    bilim bery' paradigmasy «barlyg'y balanyn' o'zi u'shin», «balanyn' ry'hani bailyg'y u'shin» degen izgilik ustanymdaryna negizdelip, balanyn', adamnyn' oilay' beinesin o'zgerty'ge bag'yttalg'an. Jan'a bilim paradigmasynyn' a'disnamalyq negizderi bizden «qalai oqyty' kerektigine», «nege oqyty' kerektigine» toqtaly'dy talap etedi. Sondyqtan mug'alim  bedelin  ko'tery'di, oqy'  u'rdisine  jan'a  a'dis-ta'sil  engizy'di,  ustazdardy  en'bekke jigerlendire   yntalandyry'dy  da   ko'zdegen pedagogtardyn' biliktiligin den'geilik bag'darlamalar aiasynda ko'tery' — ustazdarg'a kerekti   bastama bolg'any ras.

Osy bag'darlama boiynsha o'zim oqi bastag'anda, ko'zimnin' jetkeni- adamnyn',  en' birinshi, ry'hani jaqtan o'zgeretindigi. Qorshag'an ortamen jyly qarym-qatynas, ainalan'dag'y adamdarg'a meiirimmen qarai bily', en' bastysy, o'zin'e degen senimdiliktin' nyg'aiy'y, aldyn'a maqsat qoia bily' adam boiyna en' kerek qasietter bolyp tabylatyndyg'y. Bul qasietter, a'rine, adam boiynda bala kezden qalyptasa bastaityny so'zsiz. Bolashaq urpaq boiynda osyndai asyl qasietterdi qalyptastyry' u'shin biz de osy bag'ytqa o'zgery'imiz kerek. Ekinshiden, sapaly bilim bere aly' -bag'darlamanyn' basty maqsaty bolyp tabylady. Oqy'shylardy alg'an bilimderin o'mirde qoldanyp, igere alatyndai da'rejege jetkizy'. Osyny tu'sinip,o'zimnin' de qanshalyqty o'zgergenimdi uqtym.

Menin' endigi alg'a qoig'an maqsatym — bar ku'sh-jigerimdi sala otyryp, o'zim basqaryp otyrg'an mektep ujymyn bir kisidei jumyldyryp, zamang'a sai jan'a bag'ytqa o'zgerty', jetildiry'. A'rine, bul az y'aqytta ju'zege asatyn is emes, jyldar boiy qalyptasy'y, ju'rgizily'i mu'mkin. O'itkeni, qalyptasyp qalg'an sana-sezimdi, berik ustanymdy bir ku'nde joiy' mu'mkin emes. Sondyqtan o'zimnin' is-ta'jiribem barysynda so'zimmen bolsyn, isimmen bolsyn a'rqashan olarg'a u'lgi bola aly'ym kerek dep oilaimyn. Mektebimizdegi buryn oqyp kelgen ustazdarmen birige otyryp, jospar jasaqtap, ju'zege asyry', barlyq mamandardy bul isimizge tarty' qajet. Bizdin' mektebimiz u'lken bolg'andyqtan, jas mamandar o'te ko'p. Jastardyn' jan'alyqqa jany qumar bolyp, zamang'a sai barlyq o'zgeristerge qyzyg'y'shylyqpen qaray'y tabig'i jag'dai. Sondyqtan, bul o'zgeristerdi ju'zege asyry'da mektep ujymynyn' meni qoldap-qy'attaitynyna ko'zim jetedi. «Jumyla ko'tergen ju'k jen'il» demei me halqymyz. Osy oraida mektebimde den'geilik oqy' bag'darlamasyn bitirgen mug'alimdermen «Ulag'at» shyg'armashy-lyq toby qurylyp,damy' josparyn jasadyq. Mekteptin' damy' josparynda  kriterialdy bag'alay'g'a ja'ne jan'a a'dis-ta'silderdi ta'rbie jumysyn jetildiry'de qoldany'g'a basty nazar ay'daryldy. I ja'ne II den'gei bag'darlamasyn men'gergen 5 mug'alim pa'n tsiklderi boiynsha shyg'armashylyq toptarmen jumys bastady. Jan'a formattag'y seminarlar,koy'сhingter o'tkizdik, iag'ni a'rbir pa'n birlestigio'tken oqy' jylyna SWOT talday' jasady, bul bastama a'r toqsan saiyn jalg'asyn tabady dep josparlap otyrmyz.

Mekteptegi atqarylg'an jumystarg'a toqtalsaq, jalpy mug'alimderge SMART maqsat ty'raly o'tkizgen koy'сhingten,birlestikte ja'ne foky'stik topta «BLY'M taksonomiiasy-oqyty'dyn' tiimdi joly» taqyrybyndag'y sheberlik synyptan,  «Kriterialdy bag'alay' ju'iesin qoldany' arqyly oqy'shylardyn' belsendilik, qabiletin ashy'» taqyrybyndag'y o'tkizilgen koy'сhingterden o'zderine berilgen tapsyrmalardy orynday' barysynda o'zderine qajetti tu'iin aldy dep oilaimyn.

«Mug'alimnin' ka'sibi den'geii qandai?»degen suraq to'n'ireginde oilanar bolsaq,jan'a formattag'y mektepti qury',oqy' protsesinde o'zgeris jasay' en' aldymen oqy' men oqyty'dan buryn u'deristi iske  asyratyn adamdarg'a, olardyn' qarym-qatynasynyn' qanshalyqty damyg'andyg'yna tikelei bailanysty . Mektepte uiymdastyrylyp jatyrg'an tu'rli seminarlar, ashyq sabaqtar,do'n'gelek u'stelder t.b. sharalardyn' mug'alimderdin' ka'sibi damy'yn qalyptastyry'g'a o'z u'lesin qosary so'zsiz.

Qoryta kelgende, qazirgi qaryshtap damyg'an a'lemdik den'geidegi o'rkenietti eldermen terezemizdi ten'estiretin ku'sh- bilim ekendigi barshag'a ma'lim. Sondyqtan bolashaqtyn' tizgini bilimdi urpaqtyn' qolynda. A'r balanyn' aldyndag'y jay'apkershilikti teren' sezinetin, ka'sibi biligi men teoriialyq bilimi jetilgen ustazdardyn' u'zdiksiz bilim aly'yna,u'nemi izdeniste boly'yna jag'dai ty'g'yzy' mektep basshysynyn' aldyndag'y man'yzdy mindet dep bilemin.

Ma'n'gilik el
Sarsekeeva Asel Madatovna, Ba'sekege qabiletti el boly'dyn' birinshi satysy — u'sh tug'yrly til

Maqala avtory: Sarsekeeva Asel Madatovna
Jumys orny: M.A'y'ezov orta mektebi
Lay'azymy: ag'ylshyn pa'ni mug'alimi
Portalg'a jariialany' merzimi: 11.01.2017

Ba'sekege qabiletti el boly'dyn' birinshi satysy — u'sh tug'yrly til

Adamnyn' oiyn jaryqqa shyg'aratyn qural – til. Al, til – adamdar tu'sinetin qural bolyp qana tabylmai, sonymen birge atadan balag'a miras bolyp kele jatqan o'mir ta'jiribesin, o'ner-bilimin jetkizy'shi qural. Ry'hani bailyg'ymyz til arqyly jasalady, jetkiziledi. Kez kelgen halyqtyn' tili sol halyqtyn' ulttyq ereksheligin tanytatyn qoima ta'rizdes. Sol qoimany ashyp, qazynasyn tanyp bily' – bizge murat. Ta'y'elsizdik tizgini qolymyzg'a tiip, egemendi el bolg'an alg'ashqy ku'nderden bastap-aq elimizde til saiasaty. Memleket basshysy N. Nazarbaevtyn' tikelei basshylyg'ymen saliqaly da, syndarly tu'rde ju'zege asyryly'da. A'rbir adam o'z ty'g'an halqynyn', o'zi o'mir su'retin eldin' tilin bily' qajettigi – erteden kele jatqan qag'ida. Alaida, jaһandany' qalyptasqan osy qag'idag'a tu'zety'ler engizy'de. Qazirgi kezde halyqaralyq qatynas tilin bily' qajettigi ty'yndap otyr. Bul bizdin' jastarymyz u'shin asa qajet. Memleket basshysy: “Qazaq tili u'sh tildin' birey'i bolyp qalmaidy. U'sh tildin' birinshisi, negizgisi, bastysy, man'yzdysy bola beredi. Qazaq tili – Qazaqstan Respy'blikasynyn' memlekettik tili. Ja'ne og'an qamqorlyq ta sondai da'rejede bolady” dep sendirdi. Orys ja'ne ag'ylshyn tilderin oqyp u'ireny' bilimnin', ulttyn' ba'sekege qabilettiligin shyn'dai tu'setin, эkonomikalyq mu'mkinshilikterimizdi arttyratyn birden-bir tetigi dei kele, jaһandany'g'a beiimdely'di, zamana ko'shinen qalmai, osy u'sh tildin' u'ilesimine qol jetkizy' arqyly tilimizdi, dinimizdi, da'stu'rimizdi, salt-g'urpymyzdy saqtap qala alamyz, — dedi. Biraq «U'sh tug'yrly til» ma'selesin  durys tu'sinbei ju'rgender de bar. Aldymen aqty aq, qarany qara dep, ma'seleni jeke-jeke bo'lip, memlekettik tilge eshqandai ziianyn tigizbeitinin nasihattay' ma'selesi jetispei otyr. U'sh tug'yrly til, negizinde, qazaq jerindegi qazaq tilinin' son'ynda qalg'an orys pe ag'ylshyn tilin qosa paidalany' bolyp tabylady.    IAg'ni, orys tili men ag'ylshyn tili qazaq tilinin' ko'len'kesinde, yg'ynda ju'redi. Prezidentimiz aitqandai, u'sh tildin' ishinde qazaq tiline basymdyq berilip, qalg'an eki til sol ana tilimizge bag'ynyshty ku'ide bolady. A'rine, damyg'an o'rkenietti 50 eldin' qataryna qosyly' maqsatynda ju'rgizilip otyrg'an «U'sh tug'yrly til» saiasaty, shyn ma'ninde, eldin' erten'i u'shin kerek na'rse. Ma'selen, Qazaqstanda zan' mamandary, эkonomika mamandary o'te ko'p ja'ne jumyssyz. Biraq, ko'p kompaniialar men ka'siporyndar zan'gerler men эkonomisterge za'ry'. Osy olqylyqtardy toltyry' maqsatynda «U'sh tug'yrly til» ideologiiasy du'niege kelip otyr. IAg'ni, elimizge qajetti, u'shtildi men'gergen, kez kelgen jerden aqparat ala alatyn, o'z isinin' bilgiri, bu'kil a'lem boiynsha kommy'nikatsiiag'a tu'sip, jer betinin' kez kelgen nu'ktesinde biznes jasaityn kadrlar ay'adai qajet. Atalmysh kadrlar ma'selesin «U'sh tug'yrly til» saiasaty op-on'ai sheship bere alady.Bilim men g'ylymnyn', эkonomikanyn', biznestin', saiasattyn', jalpy ba'sekelestiktin' qaryshtap damyp otyrg'an bu'gingidei jaһandany' kezen'inde Elbasy ko'regendik tanytyp, aldymyzg'a u'sh tildi bily' qajettigin qoiyp otyr. A'sirese, o'skelen' urpaqtyn', jastar aldynda birneshe til bily' mindeti tur. Til bily' – bailyq. A'sirese, o'rkenietti elimizdin' damy'yna u'les qosqymyz kelse, ko'p tildi igergen azamattarg'a qarap qy'anatynymyz da belgili. U'sh tildi qatar men'gery' ba'sekege qabiletti el azamatynyn' mindeti. Qazaqstannyn' bilikti, bilimdi a'r azamatyn g'alamdyq aqparattar men innovatsiialyq ag'ynyna ilesy' ag'ylshyn tilin u'ireny'ge jeteleidi. A'r azamat ana tilinin' bai qoryn igery'men birge orys, ag'ylshyn tilderinin' de asyl qazynasynan sy'syndap, ony iske asyra bilgeni de jo'n.O'zim ag'ylshyn tili pa'ninin' mug'alimi bolyp jumys atqarg'andyqtan,a'r sabag'ymda oqy'shylarg'a ag'ylshyn tilin men'gery'din' man'yzdylyg'yn tu'sindirip, jan'a so'zderdin'  u'sh tilde ay'darmasyn surap otyramyn.Ja'ne o'z ta'jiribemde baiqag'anym son'g'y jyldarda ag'ylshyn tilin u'irengisi keletin mug'alimder sany da ,oqy'shylar sany da artyp keledi. Ja'ne bir qy'antatyn jag'dai qazaq tilinde oqytatyn mektepter sanynyn' arty'y.Osydan Elbasymyz N.Ə. Nazarbaev 2025 jylg'a qarai qazaqstandyqtardyn' 95 paiyzy qazaq tilin bily'ge tiis degen talap qoiyp otyr. Bul talaptardy orynday'da elimizde sharalar jasalyp jatyr. Sonyn' nətijesinde qazirdin' o'zinde elimizdegi oqy'shylardyn' 60 paiyzdan astamy memlekettik tilde oqidy. Memlekettik til barlyq mektepterde oqytylady. Osyndai sharanyn' qoldanyly' barysynda, bizdin' oiymyzsha, elimizde on-on eki jyldan son' jappai qazaqsha biletin qazaqstandyqtardyn' jan'a urpag'y qalyptasady degen senimdemiz. Qazaq tili – tek qazaq halqynyn' tili emes, memlekettik til – ortaq tilimiz. Qazaqstanda turatyn, ony Otanym dep qabyldaityn, o'zin Qazaqstannyn' patrioty dep esepteitin azamattardyn' tili. Ərine, Qazaqstannyn' bolashag'y – qazaq tilindeU'shtug'yrly til o'mirlik qajettilikten ty'yndag'an ideia. Qai zamanda bolsyn, birneshe tildi men'gergen memleketter men halyqtar o'zinin' kommy'nikatsiialyq ja'ne integratsiialyq qabiletin ken'eitip otyrg'an. Sondai-aq, bu'gingi Ey'ropada da ko'p tildi men'gery'shilik jalpyg'a ortaq norma bolyp sanalady. IAg'ni, bu'gingi tan'da Qazaqstan u'shin u'shtug'yrly til – eldin' ba'sekege qabilettilikke umtyly'da birinshi baspaldag'y. O'itkeni, birneshe tilde erkin so'ilei de, jaza da biletin qazaqstandyqtar o'z elinde de, shetelderde de ba'sekege qabiletti tulg'ag'a ainalady. «Jeti tu'rli ilim-bil, jeti jurttyn' tilin bil» degen naqyl so'zdin' de shyg'y'y tegin emes. Sol siiaqty a'r pa'n boiynsha, a'r sabaqta mu'mkindiginshe u'sh tug'yrly tildi qoldansaq, bolshaqta elimizdin' ely' eldin' qataryna qosyly'yna u'lesimizdi tigizetinimiz a'bden mu'mkin.Birinshi synyptarda ag'ylshyn tili pa'nin engizy'  ideiasy da jaqsy na'tije beredi dep senemin o'itkeni qazirgi oqy'shylardyn' aqparatty jyldam qabylday'y,jan'a so'zderdi jadynda saqtay'y o'te jog'ary da'rejede.Qazir olar jii qoldanatyn gadjet,planshet,netby'k,kompiy'ter so'zderi  ag'ylshyn tilinen alyng'an so'zder ekenin biledi,tu'sinedi,ajyrata alady. Interaktivti a'dis-ta'sil arqyly shetel tilinde kompiy'ter arqyly a'lemdik aqparattar ken'estigine shyg'y', a'lemdegi ozyq tehnologiialardy jan'alyqtardy men'gery', o'mir ag'ymyna ilesy'. Bilim aly'shylarg'a ana tilinin' negizinde ag'ylshyn tilin u'irety', olardyn' o'z oiyn ay'yzsha ja'ne jazbasha durys, erkin, kelistire baianday' bily'ine dag'dylandyry'. Kitaptardy o'zdiginen paidalana bily' siiaqty iskerlik dag'dylaryn qalyptastyry' ja'ne g'asyrlar boiy jan'a ry'hani ma'denietimen, bilimimen qary'landyry' ja'ne egemen elimizdin' ulttyq ma'denietin, salt-da'stu'rin shetel tili arqyly tanyty'. Til arqyly o'zge eldin' ma'denietin, tarihyn bily'ge bolady.Orys tilin bily' – bizdin' ultymyzdyn' tarihi artyqshylyg'y ekeni barshag'a belgili. Bul jaily qazaqtyn' birty'ar aqyny uly Abai da aityp o'tken bolatyn. Aqyn «Oryssha oqy' kerek, hikmette, mal da, o'ner de, g'ylym da – bəri orysta zor», «sen onyn' tilin bilsen', ko'kirek-ko'zin' ashylady» deidi . Dəl osy orys tili arqyly qazaqstandyqtar birneshe g'asyr boiy qosymsha bilim alyp, el ishinde de, shet jerlerde de o'z du'nietanymdary men aralasatyn ortasyn ken'eitip kele jatqanyn joqqa shyg'armay'g'a tiispiz.Qazir shet elge bara qalsan'yz ag'ylshyn tilin bilmesen'iz de olarg'a  orys tilinde   tu'sindire alasyz.Bul da  halyqtyn' orys tilin qatar men'gery' kerek ekendiginin' da'leli. Aqparattyq ken'istigimizde orys tili əli de man'yzdy ro'l atqaratynyna eshkim de day' aita almas. Sondai-aq, əlemdik alty resmi tildin' qataryna kiretin orys tilin men'gery'ge bəsekege qabiletti ulttyn' kez-kelgen o'kili umtyly'y tiis degen otandyq g'alym N. Kekilbekovanyn' pikirimen kelisy'ge bolady. Til u'irety'  ty'raly jazylg'an a'distemelik ja'ne g'ylymi materialdardy zerdelei  kele, u'sh  tilde oqyty'dyn'  tiimdiligine toqtaly'dy  jo'n  dep  sanap,osy  taqyrypta  jinaqtag'an  is-ta'jiribemdi  ortag'a  salmaqpyn.

Ag'ylshyn  maqaldary men olardyn' qazaq, orys tilderindegi balamalaryn u'ireny' arqyly  so'iley'  qabiletim, ushqyr oidy ju'ieli tu'rde jetkize bily' sheberligim arta  tu'sti. Maqal-ma'telderdi u'sh tilde u'ireny'  adamnyn'  oi-o'risi men so'iley' ma'denietinin' ko'rkemdik da'rejesin arttyry'g'a ko'mektesedi, tilin baiytyp, aqyl-oi den'geiin ken'eitip ju'iege  tu'siredi. Bizder u'sh  tilde  maqal-ma'telderdi qyzyg'yp, zor yntamen jattap  u'irenemiz.  Sol  sebepti  biz qandai tildi  oqysaqta  programmalyq  tildik  materialdarmen  birge maqal-ma'telderdi u'ireny'din' bilim,  ta'rbie bererlikte, til damyty'  u'shin  tigizer  paidasy  mol. Oqy'shylardy shyg'armashylyq izdneniske  dag'dylandyry' u'shin bizder  u'sh tildegi maqal-ma'telderdi tiimdi  paidalany'-  ymyz qajet. Maqal-ma'telderdi u'ireny' barysynda sabaqta «G'ajaiyp qorjyn» oiynyn uiymdastyry'g'a bolady. Qorjyng'a salyng'an asyqtar no'mirlenip, biletter jasalynady da, qolg'a ilikken no'mirge bilet boiynsha jay'ap qaitarylady. Basqa tilderden ay'ysatyn so'zderdin' bolatyndyg'yn eskerip, orystyn' «korzina» so'zi tu'binde qazag'ymnyn' «qorjyn» so'zinen kelip shyqqan boly'g'a tiis dep uig'aryp, qorjyn-korzina-basket tizbegimen bul taqyrypty ag'ylshynsha «Wonderful Basket» dep te ay'dardym.Al endi halyqtyq merekelerge kelsek, mazmuny sa'ikes atay'ly ku'nder de barshylyq: «Thanksgiving Day», «Veterans’ Day» — Jen'is ku'ni – Den pobedy, «Independence Day» — Ta'y'elsizdik ku'ni, «Christmas holiday» — Nay'ryz merekesimen sa'ikes  keledi.

Sol siiaqty qazaq halqynda kisi attary belgili bir jag'dailarg'a, tabig'at qubylystaryna bailanysty: Boranbai, Joldybai, Tay'bai, Otynbai, Sailay'bek, Jan'byrbai, Aiazbai, t.b. atalyp jatatyn bolsa, ag'ylshyndarda ejelden kele jatqan a'igili esimder bar:

Bult – oblako – cloud tirkesine bailanysty, Bultbai – Sloud – Klavdiia siiaqty mysaldardy keltiry'ge bolady. Sondai-aq: diirmenshi – Miller – Miller; nay'baishy – Bэiker – Baker; usta – Smitt- Smith; ormanshy – Forester – Forester; jylg'a jag'asynda tury'shy – Bry'k – Brook t.b. Synyptag'y oqy'shylar  a'r ai  saiyn shamamen 15-20 maqal-ma'telderdi  u'sh tilde u'irenip  otyry'ymyz  kerek. Sabaq barysynda oqy'shylar ag'ylshyn tilinde maqal-ma'telderdin' aityly'yn u'ireny'men qatar, olardyn' mag'ynasyn qazaq, orys  tilderimen  salystyramyz. Ag'ylshynsha, oryssha,qazaqsha  maqal-ma'telder birdei  bolady. Keltirilgen mysaldardan keiin qazaqsha  men oryssha maqaldar, u'shey'i  de qurlysy men mag'ynasy jag'ynan birdei, bir-birinin' ty'ra ay'darmasy bolyp keletinini belgili. Keide 3 tildegi maqal-ma'telder bir-birimen tek alynyp otyrg'an taqyryp, bildiretin  mag'ynasy jag'ynan uqsas boly'y mu'mkin. Ekinshiden, ag'ylshynsha, oryssha, qazaqsha maqaldardyn' sinonimderi  bolady. Keide maqaldar o'z sinonimderimen tek obrazdarmen erekshelenedi, keide mag'ynasy jag'ynan u'ndesip, uqsas bolady.  Maqaldardy birneshe tilde bily' sabaq barysynda o'zimizge  de paidaly.

Qazaqstannyn' tilder saiasatyndag'y basty bag'yt – tilderdin' u'shtug'yrlylyg'y. Bag'darlama qazaq, orys ja'ne ag'ylshyn tilderin erkin men'gerty'di ko'zdep otyr. Ko'pultty memleket u'shin bul qalypty jag'dai.  Tilderdin' birlik pen u'ilesimde o'mir su'ry'i ja'ne bir-birin yg'ystyrmay'y tilder garmoniiasyn quryp, solai atalyp ta ju'r. Basymdylyq memlekettik tilge berilip otyrg'any barshag'a belgili. Ag'ylshyn tilin men'gery'ge den qoiyly'da. Alaida, Qazaqstan jerinde turatyn azamattardyn' basyn biriktiretin til retinde qazaq tili ko'sh bastay'y kerek. Keler urpaqtyn' memlekettik tilde so'iley'i zaman talap etip otyrg'an jag'dai.  Qoryta kelgende,memlekettik tildi ja'ne shet tilderdi u'ireny'imiz kerek. «Bilekke sener zamanda-eshkimge ese bermedik. Bilimge sener zamanda – qapy qalyp ju'rmeiik » — dep Abylai han aityp ketkendei, erten'gi ku'nnin' bolashag'y bu'gingiden de nurly boly'yna yqpal etip, adamzat qog'amyn alg'a aparatyn qudiretti ku'sh tek bilimge g'ana ta'n ekenin esten shyg'armaiyq.  Mynandai sharyqtay' zamanynda ko'p tildi igergenge eshkimnin' talasy bolmaityny haq. Sondyqtan qazaq, orys ja'ne shet tilderinin' ishinde ko'bine ko'p qoldanylyp ju'rgen ag'ylshyn tilin jetik men'gergen urpaq o'sirip, olarg'a u'lgi bola bily'-ba'sekege qabletti eldin' berik irgesi men kemel kelesheginin' kepili .

Ma'n'gilik el
Ma'y'litbekqyzy Aiay'lym, Ta'y'elsizdikke 25 jyl!

Maqala avtory: Ma'y'litbekqyzy Aiay'lym
Jumys orny: Astana qalasy №58 mektep-gimnaziia
Lay'azymy: Informatika pa'ni mug'alimi
Portalg'a jariialany' merzimi: 21.12.2016

Ta'y'elsizdikke 25 jyl!

«El bolamyn desen', besigin'di tu'ze. Elin'nin' uly bolsan', elin'e janyn' ashysa, azamattyq namysyn' bolsa, qazaqtyn' ulttyq jalg'yz memleketinin' nyg'aiyp — ko'rkeiy'i jolynda jan terin'di syg'yp ju'rip en'bek et. Jerdin' de, eldin' de iesi o'zin' ekenin'di umytpa!» (N. Nazarbaev).

Osydan 25 jyl buryn egemendigimizdi jariialap, ta'y'elsizdikke qol jetkizdik. Bul g'asyrlar boiy qazaq halqynyn' an'sag'an armany edi. Uly qazaq eli osy ku'nge jetkenshe u'sh ju'z jylg'a jy'yq bodandyqtyn' bug'ay'ynda, jetpis jyldan asa ken'es odag'ynyn' shyrmay'ynda boldy. Jer betinde eldin' bostandyg'yn, halqynyn' ta'y'elsizdigin oilamaityn jurt joq bolar.

Ta'y'elsiz Qazaqstan! Ta'y'elsizdik! IAg'ni egemendi, derbes memleket. Bu'gingi ku'ni osy ta'y'elsizdigimizdi alg'anymyzg'a 25 jyl y'aqytta zymyrap kelip qaldy. Al osy y'aqyt tarih u'shin qas — qag'ym — aq. Qanshama g'asyrlardy alyp qushaqtag'an tarih qoinay' talai u'lken memleketterdin' ta'y'elsizdigin ko'rgen. Solai bola tursa da, biz u'shin o'zimizdin' ta'y'elsizdigimiz qymbat. Nege desen'iz, memleketimizdin' so'ngen otyn jaqqany u'shin, ata — babamyzdyn' ry'hyn ko'tergeni u'shin, elimizdi a'lemge tanytqany u'shin, «qazaq» degen atay'g'a jan kirgizgeni u'shin bizge qymbat. Kei kezde mag'an osydan 25 jyl buryn bizdin' qazaq eli qandai edi degen suraq oiyma orala beredi? A'rine, budan 25 jyl buryn alg'a qoig'an maqsatymyz dan'g'yl jol boldy, iag'ni ta'y'elsizdik dan'g'yly. Osy ta'y'elsizdikti alg'annan keiin halyqtyn' basyn biriktirip, o'z aldyna el qyly'g'a Nursultan A'bishuly Nazarbaev qazaq elinin' tun'g'ysh elbasy boldy. Elbasynyn' bastay'ymen qazaq halqy a'lemge tanyldy. Elim erligin ko'rsetti, eldigin tanytty. Qazaq halqy ta'y'elsizdigin alyp, egemendigine qol jetkizgende o'z aldyna el bola alatynyna ku'ma'ndana qarag'an jandarda bolg'an eken. Biraq ar — namysty alg'a qoig'an Elbasymyz ben u'kimet basynda otyrg'an eli u'shin en'bek etken ag'alarymyzdyn' aianbai en'bek ety'i osy nurly ku'nderge jetkizdi. Ta'y'elsizdik joly ta'y'ekeldi ty' etti. So'itip ta'y'ekel qaiyg'yna mindik, 25 jyl ishinde basqa halyqtar g'asyrlar boiy o'tken joldan o'ttik. Elimizdin' ry'hy ku'nnen – ku'nge ko'terilip keledi.

Jalpy men u'shin ta'y'elsizdik – Ty', ta'y'elsizdik — ay'a, jer — sy', ta'y'elsizdik el da'y'leti ug'ymdary bolyp tabylady. Ta'y'elsizdik — azattyqtyn' altyn din'gegi, ulttyq o'rley'din' uly ku'shi. Ta'y'elsiz eldin' qyzy — o'jet, uly — qairatty, halqy — qaһarman. Ta'y'elsiz eldin' g'ana zor, u'lken bolashag'y bolady. Sonay' atam zamang'a ko'z ju'girtsek, Kerei men Ja'nibek qazaq elin qurg'an sa'tten bastap, en' birinshi alg'a qoig'an maqsat osy ta'y'elsizdik bolatyn. Ta'y'elsizdiktin' san qyrly jolynda qansha ko'terilis, qansha sog'ys boldy. Osy qandy shaiqastardyn' son'g'y nu'ktesin qazaqtyn' ko'gershin jastary 1986 jyly qoidy. Ta'y'elsizdiktin' tan'y atqan sa'tten bastap, qazirgi ku'nderge deiin sol jeltoqsannyn' yzg'ary lebin esip tur. A'r miny't saiyn, tipti seky'nd saiyn sol qandy joldyn' jolay'shylary bolg'an ata-babalarymyzdy umytpag'anymyz jo'n.

Ta'y'elsizdik qajyrly ku'respen keldi. Bostandyqtyn' 25 jylynda ju'z jyldarg'a tatityn qadamdar jasaly'da. Ta'y'elsizdiktin' arqasynda eldigimizge qut qonyp, yrys u'iirilip, ortag'a u'lken sybag'a tu'sip tur. Qazaqstan erten' ku'n shyg'a qay'yzy ashylyp, sosyn jan — jag'yna a'demilik, suly'lyq syilaityn isi jupar gu'lderdei jainap, qulpyryp keterine osy eldin' azamaty retinde men ka'mil senemin. Endigi urpaqtyn' maqsaty mol bilimmen qary'lanyp, ken' — baitaq jerimizdi teris pig'yldy basqynshylardan qorg'ay'. Ta'y'eldi qazaq jerinen, qazirgi ta'y'elsiz Qazaqstang'a ko'z tiksek, qanshalyqty keremet, gu'ldei jainag'an jerge ainalg'anyn ko're alamyz.

Ta'y'elsizdik – ulttyq tildin', da'stu'rdin', salt — sananyn' myzg'ymas tiregi, ku'shi, altyn din'gegi, halyqtyn' baq juldyzy. Ta'y'elsizdik – arman! Jer betinde qansha ult bolsa, sonsha arman bar. Sol armang'a bizdin' qazaq halqy jetti.Osynyn' barlyg'y biley'shi bilerimizdin', aqyn-qairatkerlerimizdin' sholpan juldyz ispettes jastarymyzdyn' arqasy. Osy adamdardyn' barlyg'y o'zi u'shin ku'resti dep oilaisyzdar ma? Joq a'rine, olar o'zderinin' jandaryn keleshek urpaq u'shin pida etti. Ta'y'elsizdik jai atay' emes, tarihtyn' bir bo'lshegi. Sol bo'lshegin ko'zimizdin' qarashyg'yndai saqtap, qurmetteiik, da'ripteiik!