Мурат Журинович 1941 жылдың 7 желтоқсанында Оңтүстік Қазақстан облысы Арыс жерінде дүниеге келген.
М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің, Мәскеу химиялық технологиялар институтының аспирантурасының түлегі. Қазақстан ұлттық ғылым академиясының Президенті, ғылым докторы, профессор, академик. Электрохимия саласының беделді ғалымы. Мемлекет және қоғам қайраткері. 1985 ж. бері мемлекеттік органдар мен мекемелерде, қоғамдық ұйымдарда бірінші басшы қызметін (министр, ректор, директор, президент) абыроймен атқарып келеді. Әлемге әйгілі болған мыстың нанодисперстік ұнтағын электрохимиялық әдіспен өндірудің авторы. Білім және ғылым саласындағы еңбек жетістіктері үшін елеулі мемлекеттік және халықаралық наградалармен марапатталған. Академик Мурат Журинович ел мақтанышы, ұстаздар үлгі тұтар ғылым мүсіні.
...

Материалдарды жариялау мақалалар, шолулар, қысқа хабарламалар, сұхбаттар, хаттар түрінде жүзеге асырылады. Редакцияға келген материалдар рецензиялау, түзету енгізуден (әдеби) және түпкілікті мәтінді авторлармен келісу рәсімдерінен өтеді. Журналға білім беру саласына қатысты кез-келген мақала журнал айдарларына сәйкес қабылданады.

Журналға жариялау үшін ұсынылатын материалдар келесі талаптарға сәйкес болуы тиіс:

мақала көлемі 1000 таңбадан кем емес, 6000 таңбадан аспауы тиіс. А4 форматымен есептегенде мөлшермен 2-10 бет мәтінге тең.
мақаланың материалында автордың аты-жөні, лауазымы, байланыс нөмірі, электрондық поштасы, мақала атауы тиіс;
мақала авторы міндетті түрде пайдаланылған әдебиеттің тізімін көрсетеді; Интернет желісіндегі электрондық анықтамалық жүйелерден (мұндай жүйенің атауы және тиісті тарауы көрсетілген) және ресурстардан алынған мәліметтерге сілтемелер мүмкін; мәтіндегі нұсқама белгісі тыныс белгілерінің (нүкте, үтір, қос нүкте, нүкте үтірмен) алдында қойылады;
мақалалар мәтін күйінде ғана қабылданады;

Автор Журналда жариялауға материалдарды ұсыну арқылы өзінің материалының "Әдістеме" журналы сайтында (www.adisteme.kz) және Зияткерлік технологиялар институты сайтында (www.zti.kz) жарияланатындығына, сонымен бірге мақалаларды мемлекеттік, орыс және ағылшын тілдерінде аударылатындығына келісетіндігін білдіреді.

Мақала авторларынан мақаланы Журналда жариялағаны үшін міндетті ақы алынбайды. Мақала үшін авторлық гонорар төленбейді.

Мақала авторлары, Журнал иесі өздері пайдаланылатын зияткерлік меншікке авторлық және өзге құқықтарды сақтауға міндетті. Мақалаларды жариялаған кезде мақаланың мазмұнын бұрмаламайтындай етіп қысқартуға және түзету енгізуге рұқсат етіледі. Ешкім Журнал мақұлдамаған мақаланы Журналдан оны жариялауды талап етуге құқылы емес.
...

Динара Болатхановна Алматы облысы, Көксу ауданы Балпық би ауылында дүниеге келген. Алматы қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетінің түлегі. Еңбек жолын Ал-маты қаласы, Әуезов ауданы № 113 гимназиясынан бастап, 2010-2011 жылдары қызмет еткен. 2011 жылдан бері Б.Атыханұлы атындағы №36 гимназияда технология пәнінің мұғалімі. Сонымен қатар, мұғалім шәкірттері қалалық көрме жеңімпаздары. Халықаралық пән олимпиадасының жеңімпаздары болып табылады. Жас ұрпаққа сапалы білім мен саналы тәрбие беруде аянбай еңбек етуде. ...

Атырау облысында дүниеге келген. КСРО Еңбек сіңірген қайраткері, педагогика ғылымдарының докторы, профессор. КСРО педа-гогика ғылымдары акаде-миясының және Қа-зақстан ұлттық ғылымдар академиясының академигі. Білім және ғылым саласындағы еңбек жетістіктері негізінде «Қазақстан Республика-сының Мәдениет қайраткері», «Еңбек ері», «КСРО ғылымының еңбегі сіңген қайраткері», «КСРО білім беру ісінің үздігі» төсбелгілерімен марапатталған. Н.К.Крупская мемлекеттік пре-миясының иегері.
«Қазақстан ұстаздары» қоғамының құрметті мүшесі, ғылыми кеңесшісі. Республикалық және халықаралық конкурстар мен конференциялар-дың педагогикалық сарапшысы.
...

ҚАСЫМ-ЖОМАРТ КЕМЕЛҰЛЫ 1953 жылдың 17 мамырында Алматы қаласында дүниеге келген. 1975 жылы Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институт бітірген. КСРО-ның Қытай Халық Республикасындағы елшілі-гінде диплом алдындағы тағылымдамадан өткен. 1983-1984 жылдар аралығында Бейжің лингвисти-ка институтында тағылымдамадан өтті. 1992 жылы Ресей Федерациясы Сыртқы істер министрлі-гінің Дипломатиялық академиясын тәмамдаған.
Саяси ғылымдарының докторы. Дүниежүзілік гуманитарлық және жаратылыстану ғылымдары академиясының толық мүшесі. Қауіпсіздік жөніндегі Мюнхен конференциясы «Ғұламалар кеңесінің» мүшесі. Шэньчжэнь университетінің (ҚХР) және Ресей Федерациясының Сыртқы істер министрлігі Дипломатиялық академиясының құрметті профессоры.
...

Елена Николаевна родилась 20 марта 1989 года в поселке Боровское, Мендыкаринского района, Костанайской области. В 2011 году окончила Костанайский государственный педагогический институт по специальности бакалавр информатики. Работает с детьми в возрасте с 3 по 11 классы. Очень любит детей и свою работу. Её педагогическое и жизненное кредо можно заключить в притче. «Жил-был человек, который решил проверить мудрость своего учителя. А испытать он его решил таким образом: поймать бабочку, зажать её в кулаке и спросить у учителя о том, живая она или мёртвая. Если учитель скажет, что бабочка живая, то он незаметно сожмёт кулак и покажет мёртвую бабочку, а если учитель скажет, что бабочка мёртвая, то он раскроет кулак и выпустит бабочку на свободу. Таким образом, любой ответ учителя будет неправильным, и тогда все увидят, кто же действительно мудр. Поймал человек бабочку, зажал её в кулаке и пошёл на площадь, где учитель беседовал со своими учениками. Подойдя ближе, он сказал: «Учитель, ты мудрый, ты всё знаешь. Ответь, в моём кулаке бабочка живая или мёртвая?» Учитель посмотрел на него и ответил: «ВСЁ В ТВОИХ РУКАХ, ЧЕЛОВЕК». https://kzu.kz/negodiaeva-elena.html ...

Мұғалімдер күнімен құттықтаймыз! Отбасыларыңызға амандық, жұмыстарыңызға педагогикалық жетістіктер мен шығармашылық табыстар тілейміз! ...

Добрый день!

Зачем мы сделали сайт с олимпиадами для школьников и детских садов и продолжаем им заниматься уже 7 лет?

Ответ простой: кому-то нравится играть в компьютерные игры в интернете, ну а нашей аудитории нравится участвовать в интеллектуальных конкурсах и узнавать что-то новое! Мы хотим дать возможность максимальному количеству детей участвовать в интеллектуальных активностях.

Олимпиады по разным дисциплинам как раз и являются такими активностями!
...

Учебное пособие "English Topics" можно увидеть на различных книжных полках всемирно известных торговых брендов как AMAZON, EBAY, FLIPKART, FRUUGO и т.д. Она продается в 28 странах мира. Данное пособие стало настольной книгой всех тех, кто желает совершенствовать свой английский язык. Решением МАП авторы учебного пособия были награждены медалью "За вклад в развитие образования". Поздравляем Авторов! ...

Вот и прошла первая учебная неделя. Надеемся что старт нового учебного года начался так как мы с вами хотели: весело, легко и с хорошим настроением! У нас так и получилось 😊
Мы напоминаем, что во всю идет регистрация и участие в нашей самой любимой осенней математической олимпиаде для школьников всех возрастов.
...

Ескерту: Мақала сапасы туралы ақпараттарды, сертификат, анықтама және журналға тапсырыс беру батырмаларын мақала авторы немесе журнал тілшісі ғана көре алады.

Балабақшада танымдық-шығармашылық ойындарды қолдану жолдары

Плагиат

Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту
Балабақшада танымдық-шығармашылық ойындарды қолдану жолдары

Мақала авторы: Құмарбекова Рысалды Кызырхановна
Жұмыс орны: "№100 балабақша-бөбекжайы " Қазақстан , Өскемен
Лауазымы: тәрбиеші
Порталға жариялану мерзімі: 03.10.2016
Журнал қорына жариялаған: Кумарбекова Рысалды Кызырхановна



Плагиат көшірме: https://alashainasy.kz/ustazdar_ustahanasy/oyyin-arkyilyi-tanyim-urdstern-kol-mashyiktaryin-damyitu-148475

Аңдатпа: Бұл мақалада балабақшада танымдық-шығармашылық ойындарды қолдану жолдары қарастырылады және ойын түрлеріне талдау жасалады.

Түйін сөз: [ойын], [  таным], [  шығармашылық.]

         Балабақшадағы оқыту- тәрбиелеу жұмысында балалардың тілін дамыту,сөздік қорларын молайту,ауызша сөйлеуге үйрете отырып, үйренген сөздерін күнделікті өмірде еркін қолдану, одан әрі күнделікті іс-әрекет кезіндегі тілдік қарым-қатынаста қолдана білуге жаттықтыру ісіне ерекше мән берілген. Айналадағы әлемді ойын, еңбек,серуен, ұйымдастырылған оқу іс-әрекетінде тәрбиешімен,ересектермен,құрдастарымен қарым-қатынас кезінде танып біледі. Осындай жетістіктерге жету үшін тәрбиеші алдында тұрған балаларды ертеңгі мектеп оқушысы деп қарап,баланың мінез-құлқын,сана-сезімінің жетілу дәрежесін таным үрдістерінің (түйсігі,қабылдауы,ес,ойлау,сөйлеу,зейінінің) дұрыс бағытта қалыптасып,дамуын қадағалап әрі дамытып отыру керек.

         Балалардың таным мүшелерін және де шығармашылық қабілеттерін дамыту мақсатында танымдық-шығармашылық ойындар қолданудың маңызы зор.

         Ойын дегеніміз – жас ерекшелікке қарамайтын, адамның көңіл-күйін көтеретін , ойландыратын үрдіс. Ойын төзімділікті, алғырттықты, тапқырлықты,ұқыптылықты,ізденімпаздылықты,іскерлікті,дүниетаным өрісінің көлемділігінің ,көп білуді,сондай-ақ, басқа да толып жатқан сапалылық қасиеттерді қалыптастыруға үлкен мүмкіндігі бар педагогикалық,тиімді әдістерінің бірі. Сондықтан ойынды сабақтан тыс уақытта пайдалану-үлкен нәтиже берері анық. Ойынға зер салып, ой жүгіртіп қарар болсақ,содан үлкен мәнді де мағыналы істер туындап өрбитінін байқаймыз. Себебі,бар өнердің бастауы деп білеміз. Ойын-тек жас адамның дене күш қуатын молайтып,оны шапшаңдыққа,дәлдікке т.б ғана тәрбиелеп қоймаймыз,оның ақыл-ойының толысуына , жан дүниенің қалыптасуына, есейіп есуіне де пайдасын тигізеді. Ойын баланың алдынан өмірдің есігін ашып,оның шығармашылық қабілетін оятып,танымдық қасиеттерін дамытады.

         Таным – білім алу және дамыту үрдісі , үнемі тереңдетіліп және кеңейтіліп отыратын,нәтижесінде,жаңа білім алынатын таным объектісі мен субъектісінің әрекеттесуі.

         Таным ол әрекеттің мақсаты мен түрткісін анықтайтын тұлғаның ақпараттық қорын құрайтын қоғамдық-тарихи үдеріс философиялық категория болып табылады. Философиялық сөздікте: таным- заттардың эмоциялық мазмұнын немесе ақиқатты табу мақсатындағы заттардың күйін,жағдайын меңгеру болып табылады. Педагогикалық сөздікте таным –әлем туралы шынайы білімдерді алуға деген субъектінің шығармашылық іс-әрекеті деп жазылып, сыртқы орта туралы ақпарат алу тұрғысынан берілген.

         Мектеп жасына дейінгі балаларды қоршаған ортамен таныстыруда көбіне танымдық ойындар қолданылады. Танымдық ойындар баршамызға белгілі таным мүшелерін дамытуда,қоршаған ортаны,айналадағы дүниені таныстыруда мақсатты түрде пайдаланылады.

         Танымдық-шығармашылық ойындар балаларға қоршаған ортаның,табиғат құбылыстарының өзгерістерін, оның қалай пайда болатынын қызықты да естен шықпайтындай етіп қабылдайды. Мектеп жасына дейінгі балаларға алғаш ойналған ойын керемет бір ғажап дүние сияқты болып көрінеді. Себебі бұл кездегі балалар өздері алғаш көрген жаңа дүниені , затты ешқашан ұмытпайды.

         Балабақшадағы ересек жастағы балалардың танымдық құзыреттілігін ,шығармашылығын,ойлау қабілетін дамытуға ықпал ететін ойындардан мысал келтірсек, балаларды үй жануарлары мен таныстыруда төрт түлікке , жабайы аңдар,үй құстары және т.б байланысты мынадай танымдық шығармашылық ойындарды қолдана аламыз.

    «Қайсы ненің даусы?»

Мақсаты: баланың есту зейіні,тез ойлау қабілеттерін дамыту.

Қажетті құралдар: магнитафон немесе теледидар,жан-жануарлардың дауысы бар диск.

        Бұл ойында балаларға төрт түліктің даусы магнитафоннан немесе теледидардан естіледі. Балалар әр жануардың даусын естіп,оны ажырата бастайды.

        Дәл осылай жабайы аңдардың даусын ести отырып,олардың да даусын ажырата алуы керек.

       Үй құстарының дауысын да ажырата алуы қажет.

Табиғат құбылыстарының дауысын жарата білуі керек.

   «Не екенін тап?»

    Мақсаты: балалардың сипап сезу арқылы таным қабілеттерін дамыту.

     Керекті құрал-жабдықтар: жеміс-жидектер,көкөністер

     Балалардың көздерін байлап, қолдарына жемістерді немесе көкөністерді ұстап, сипап сезу арқылы балалар қолында тұрған заттың атын айтады.

   «Суреттерді дұрыс құрастыр» ойыны

    Мақсаты: балалардың есте сақтау қабілетін дамыту.

     Керекті құрал-жабдықтар: құстардың қиылған суреті

     Балалардың алдына үй құстарының қиылған суреттері беріледі. Ол суретте құстың басы,денесі,қанаты және аяқтары бөлек-бөлек қиылған болады. Балаларға берілетін тапсырма суреттерді дұрыс жинастыру.

     «Суреттің жұбын тап» танымдық ойыны.

 Мақсаты: Баланың ойлау қабілетін ,есте сақтауын және тілін дамыту.

 Қажетті құралдар:Магниттік тақта,магниттер,12 жұп суреттер: анар-алма,шәйнек-кесе,қораз-әтеш,аққу-шағала,шегіртке-құмырсқа,күрек-тырма,қызғалдақ-раушан,ешкі-қой,қасқыр-аю,картоп-сәбіз,кітап-дәптер,қаламсап-қалам.

         Тәрбиеші магниттік тақтаға ойынның суреттерін іледі. Суреттердің орналасуы: жоғарғы қатарына –фасоль,алма,шәйнек,қораз,аққу,құмырсқа,күрек,қызғалдақ,ешкі,қасқыр,кітап,сәбіздің суреттерін қояды. Төменгі жағына  горох,анар,кесе,әтеш,шағала,шегіртке,тырна,раушан,қой,картоп,дәптердің суреттерін қояды.

         Балаларға жоғарғы қатардан сурет таңдап ,төменгі қатардан сол суреттің жұбын тауып топтастыру керек екенін түсіндіреді. Балалар кезекпен жұптарын тауып және неліктен олай ойлайтынын айтады. Мысалы: фасоль суретіне мен горохтың суретін жұп қылып топтастырдым. Себебі екеуі де асқа жатады.

         Тәрбиеші негізгі дұрыс жауапты алғаннан соң,суреттің орнын ауыстырып жұптарын бірінің астына бірін қойып отырады. Содан соң балалардан қалған суреттердің жұптары қандай болғанын еске түсірулерін сұрайды.

         Суретке қарап сурет пен сөздерді байланыстыр

    «Ауа,су және жарық» шығармашылық ойыны

Мақсаты: Берілген суреттегі сурет пен сөздерді байланыстыра отырып,сөйлем құрастыру. Балалардың ойлау және сөйлеу қабілетін дамыту.

     Ерте,ерте,ертеде,осыдан көп жыл бұрын құстар шөлдеп,қаталапты,ағаштар қурап қалыпты,гүлдер солады. Шөлдеген құстар желден көмек сұрайды. Көмектесуге уәде берген жел күнге келеді. Күн көлдердің,көлшіктердің суын қыздыра бастады. Су тамшылары буға айналып,аспанға көтерілді. Ол жерде тамшылар бір-бірімен қосылып,бұлтқа айналды. Жерге жаңбыр жауды. Жер рақаттана демалды. Жаңбыр суына шөлі қанған өсімдіктер мен құстар қуанды.

    «Кім табады?» танымдық ойын

     Мақсаты: балалардың тез ойлау,тілін дамыту,есте сақтау қабілеттерін дамыту

Бұл ойында балаларға ұшатын құстар мен ұшпайтын құстарды ажырату қажет

     Қажетті құралдар: Магниттік тақта,магниттер, сонымен бірге құстардың суреттері:үкі,жапалақ,қарлығаш,қарға,сауысқан,бүркіт,бөдене,қырғауыл,

түйеқұс,тауық,қораз,торғай,шымшық,қаз,үйрек,және т.б

    «Көбелектер «әлемі» жаттығуы

    Мақсаты: релаксация және қиялын дамыту.

    Қажетті құралдар: МР3,баяу орындалатын музыка,кілемшелер (бала санына қарай)

    Жаттығудың өтілу барысы:

    Балалар кілемшеге шалқасынан жатып,аяқ-қолдарын еркін созады.

         Тәрбиеші арнайы релаксацияның әуенін қосып былай дейді: «Көздеріңді жұмып,менің даусымды естіңдер. Жеңіл әрі жаймен демалыңдар.Өздеріңді керемет жаздың шуақты күнінде шалғында жүргендеріңді елестетіңдер. Дәл қазір сендердің көз алдарыңа ғажайып көбелек гүлден-гүлге ұшып жүргенін көріп тұрсыңдар. Оның қанаттарының қимыл-қозғалысына қарасаңдаршы! Ол қанаттарын жеңіл әрі әсем етіп қозғалтады. Енді әрқайсыларын осы көбелектің ғажайып  үлкен әрі керемет қанаттарын өздеріңе қиялдап көріңдерші!Сендердің қанаттарың төмен-жоғары баяу қалықтап қозғалып жатқанын сезініңдер!Ауада баяу қалықтап жүргендеріңді сезініп рахаттаныңдар! Ал енді өздерің ұшып жүрген жерлеріңнен төмендегі жап-жасыл болып тұрған шалғынға зер салыңдар. Қараңдаршы, қандай жайқалып тұрған гүлдердің көптігін! Көздеріңмен ең әдемі гүлді тауып алып, соған жақындай түсіңдер! Енді сендер өздеріңнің гүлдеріңнің иісін сездіңдер!Жайменен қалықтап осы гүлдің аңқыған иісінің ортасына отырыңдар! Тағы да оның жұпар иісімен демалыңдар. Енді көздеріңді ашыңдар! Балалар кезекпен өздерінің сезімдері жайлы айтады.

    «Түлкінің балалары мен бүркіт»

     Мақсаты: балалардың зейінін , ерік жігерін дамыту.

     Ойын барысы: Балалар 1,2 санау арқылы немесе өз еріктерімен түлкілер және бүркіттер болып екіге бөлінеді. Бүркіттер түлкілерді аңдып бір жерде жиналып отырады. Түлкілердің ішінен біреуі түлкі болып қалғандары түлкінің балалары болады. Түлкі ортаға тұрып , қандай да бір қимылдар жасап, оны әртүрлі қылып өзгертіп жасай береді. Түлкінің балалары  анасының жасағандарын қалмай қайталап жасап отыруы керек. Кім қимылдарды жасауға үлгермей немесе жасай алмаса соны бүркіттер алып кетеді. Анасымен қалған түлкі баласы жеңімпаз болып саналады. Ойын жүргізушілері ауыстырылып 2-3 рет қайталанады.

         Ескерту. Ойынды көңілді әуен қосып ойнаған жақсы.

         Сонымен,ойынды ұйымдастыру  ойынды өткізуге әзірлік,ойынды өткізу,ойынды талдау сияқты үш бағытты қамтиды. Ойынға қажетті құрал заттарды даярлау , ойынды өткізуге әзірлік болып саналады.

         Балаларды ойынның мазмұнымен таныстыру ойынды өткізу болып табылады. Ойынды талдау,бұл ойынның өз мақсатына жетуі,балалардың белсенділігі және олардың іс-әрекеті болып табылады.

          Қорытындылай келе,балалардың шығармашылығын,танымдық қызығушылығын,сөздік қорларын дамытуда ойындарды,тапсырма-жаттығуларды қолдану үлкен нәтиже береді. Ойын арқылы балалардың сөздік қоры дамып,ауызша сөйлеу машығын игереді,таным белсенділіктері қалыптаса түсіп,ақыл-ойы өсіп жетіледі,әрі адамгершілік қасиеттер бойына сіңіреді.

 

                              Пайдаланылған әдебиеттер:

  1. Жұмабекова Г. Баланың шығармашылығын ойын арқылы дамыту//Отбасы және балабақша .- 2003. -№8. – 28 б.
  2. Нысанбаев Ә., Есім Ғ., Изотов М., Жүкешев К. Қоғамдық білім негіздері : Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық. – Алматы: «Мектеп» баспасы,2006.
  3. Ембергенова Ә.С Мектепке дейінгі ересек жастағы балалардың танымдық құзыреттілігін дамытуға ықпал ететін ойындар. http://bilim.idhost.kz/