“Заманауи педагогика ерекшеліктері – 2022” тақырыбында өткізілетін
Республикалық конференция бағдарламасы.

Конференция материалдары (пленарлық және секциялық баяндамалардың тезистері мен мақалалары) конференция жұмысының қорытындысы бойынша
"ADISTEME.KZ" (ISSN 2708-4280)
журналында жарияланатын болады. www.kzu.kz
...

ПРОГРАММА
проведения Республиканской конференции
“Особенности современной педагогики – 2022”

Рабочие языки конференции – казахский и русский.
Материалы конференции (тезисы и статьи пленарных
и секционных докладов) будут изданы в журнале
"ADISTEME.KZ" (ISSN 2708-4280)
...

Қазақстан Республикасы бойынша 2021 жылдың 1 қаңтарынан бастап Зияткерлік технологиялар институтының ұйымдастыруымен “Qazaqstan Ustazy” қоғамы (kzu.kz), “Talimger” (talimger.kz) және “Tarim” (tarim.kz) қашықтықтан білім беру порталдары арқылы жүргізілетін конференциялардың баяндамалары “Әдістеме” (adisteme.kz) педагогикалық журналының арнайы шығарылымында жарияланатын болады.

Журналға жарияланатын әр мақалаға Идентификациялық нөмір (Identification Number, ары қарай – ID) беріледі және ID нөмірі бойынша ашық басылымда болады. 2022 жылдың 1-ші қаңтарынан бастап, Қазақстан Республикасы бойынша жүргізілетін конференциялық баяндамалардың материалдары арнайы нөмірге ID парақшалары бойынша жарияланады. Әр мақала парақтарында QR-код арқылы тексеру мүмкіндігі қарастырылған.
...

С наступающим! И пусть всё плохое останется в старом году :)
Для многих уходящий год выдался сложным. Давайте оставим все беды и печальные события позади. Поскорее собирайтесь всей семьёй в тёплом кругу за праздничным столом! Желаем вам и вашим близким быть здоровыми и счастливыми в новом году. А нашим ученикам — больших успехов и достижений. С Новым 2022 годом!
...

Қай кезде болсын белгілі бір қоғамның даму жолын алға жылжытуда жекелеген тұлғалардын феномені ерекше орын алатындығы баршаға белгілі. Өз елінің тәуелсіздігі мен ұлтының жарқын болашағы үшін күрескен ірі тұлғалар бүкіл адамзат өркениетіне маңызды үлес қосып келеді. “Аса көрнекті тарихи қайраткерлердің, шын мәніндегі мемлекетшілердің тұтас бір шоғырының” – жиырмасыншы ғасырдың бас кезінде-ақ қазақ мемлекеттілігінің даму мақсатын тұжырымдап берген тұлғалардың ұлттық мүдделерге қызмет етуінің ұлы тарихи үлгісі көз алдымызда тұр”, деп Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев өзінің “Тарих толқынында” деген еңбегінде жазғанындай, қазақ тарихындағы ірі тұлғалардың қоғамда алған орны мен олардың ұлт үшін жасаған еңбектерінің маңызын көрсете білу – біздің парызымыз.
Толығырақ: www.adisteme.kz
...

Әбдіжапар Жұманұлы Сапарбаев – Қазақстанның ғылыми ортасында кең танымал көрнекті ғалым, экономист-кибернетик, белгілі педагог және білікті жоғары мектеп ұйымдастырушысы. Ғылым және қоғам қайраткері, экономика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасының Ұлттық Ғылым Академиясының құрметті академигі, Қазақстан Ұлттық жаратылыстану ғылым академиясының академигі, Нью–Йорк ғылым академиясының толық мүшесі, Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген ғылым қайраткері, Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері, Қазақстан Республикасының білім беру ісінің үздігі және құрметті қызметкері, «Қ.И.Сәтбаев», «Ш.Ш.Уәлиханов» және академик «А.И.Бараев» атындағы мемлекеттік сыйлықтарының иегері, «Құрмет» және «Ахмет Байтұрсынұлы» Ордендерінің иегері, «Ерен еңбегі үшін», «Еңбек ардагері» және көптеген мерекелік медальдарымен марапатталған. ...

Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз қаласында дүниеге келген. 1990 жылы Семей кәсіптік-техникалық училищесін, 1995 жылы Шәкәрім атындағы Семей педагогикалық университетінің физика-математика факультетін бітірген. Алғашқы еңбек жолын Алматы қаласындағы №117 орта мектепте бастауыш сыныптар мұғалімі болып бастаған.
Толығырақ: "Қазақстан ұстазы" энциклопедиялық журналы, № 03-3-2016.
...

Постоянная дистанционная конференция с ускоренным подведением итогов на портале WWW.IAE.SU.

Международная ассоциация педагогов приглашает все желающих принять участие в образовательных мероприятиях через портал дистанционного образования.

Правила участия:
1. В мероприятиях могут принять участие педагоги организаций образования всех видов и типов.

2. Для участия необходимо выбрать тему, зарегистрироваться или авторизоваться в ЛИЧНОМ КАБИНЕТЕ, внести данные участника, загрузить доклад по теме конференции. Каждый участник может принять участие в любом мероприятий.

3. Работы принимаются постоянно. Доклады проверяются в течении ДВУХ рабочих дней. После отправления доклада по теме конференции данные участника будет включен в план программы конференции с указанием секции и даты. Выходные документы выдаются в электронном виде и их можно будет скачать в личном кабинете сразу же после участия.
...

1 Желтоқсан күні Қазақ елі үшін аса қуанышты мереке! Себебі, бүгін, қыстың бірінші күнінде Еліміздің Тұңғыш президенті күні!
1991 жылы 1 желтоқсанда Бүкілхалықтық сайлау нəтижесі бойынша Нұрсұлтан Назарбаев Əбішұлы тұңғыш президенті болып сайланды.

Елбасымыз ақылы мен қайратын, жігерін, ірі саясаткер талантымен, ел басқару ісіндегі мол тəжірибесімен ұштастыра отырып, елдің бірлігі, халықтың тыныштығы, мемлекеттің Тəуелсіздігі мен қадір қасиетін артып, еңбек етіп отыр. Елдің, мемлекеттің ақыл-ойын байытуға, абыройын асыруға, ар-ожданын ардақтауға қызмет етті жəне қызмет етіп те келеді.
Біздің осылай тыныш, қолайлы əрі еркін өмір сүруіміз Президент Н.Назарбаевтың арқасы. Салтанатты жарасқан қалалары бар, ұшан-теңіз байтақ даласы бар, аруақ қолдаған бабасы бар ел екендігімізбен жəне Елбасымызбен мақтан етеміз! Н.Назарбаев біздің мақтанышымыз!
...

Мурат Журинович 1941 жылдың 7 желтоқсанында Оңтүстік Қазақстан облысы Арыс жерінде дүниеге келген.
М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің, Мәскеу химиялық технологиялар институтының аспирантурасының түлегі. Қазақстан ұлттық ғылым академиясының Президенті, ғылым докторы, профессор, академик. Электрохимия саласының беделді ғалымы. Мемлекет және қоғам қайраткері. 1985 ж. бері мемлекеттік органдар мен мекемелерде, қоғамдық ұйымдарда бірінші басшы қызметін (министр, ректор, директор, президент) абыроймен атқарып келеді. Әлемге әйгілі болған мыстың нанодисперстік ұнтағын электрохимиялық әдіспен өндірудің авторы. Білім және ғылым саласындағы еңбек жетістіктері үшін елеулі мемлекеттік және халықаралық наградалармен марапатталған. Академик Мурат Журинович ел мақтанышы, ұстаздар үлгі тұтар ғылым мүсіні.
...

Ескерту: Мақала сапасы туралы ақпараттарды, сертификат, анықтама және журналға тапсырыс беру батырмаларын мақала авторы немесе журнал тілшісі ғана көре алады.

Абай мен әл-Фарабидің үндестігі

Қазақ тілі және әдебиеті
Абай мен әл-Фарабидің үндестігі

Мақала авторы: Сағынған Назерке Берікқызы
Жұмыс орны: Ақмешіт колледжі
Лауазымы: оқытушы
Порталға жариялану мерзімі: 08.01.2020
Журнал қорына жариялаған: Сағынған Назерке Берікқызы


Әр кезеңнің ғасырға бергісіз біртуар адамдары болады. Сол секілді қазақтың маңдайына ұлы тұлғалары Абай мен Әл-Фараби әр ғасырда өмір сүргенімен, олардың өсиет етіп қалдырған ғибрат сөздерінде үлкен ұқсастық жатыр. Дегенмен де, Абайдың екінші ұстаз, ойшыл Әл-Фарабидің еңбектерімен таныстығы жөнінде нақтылы ақпар жоқ. «Философияға, даналыққа зор мән берген Абай Әл-Фараби, ибн Синалармен таныс болуымен бірге ғақпиялар кітаптарынан да мағлұматы бар еді», — деп айтылған ой-пікірлерден Абайдың Фараби шығармашылығымен таныстығын айқындай түседі. Ғұлама, дана, кемеңгер ойшылдың ғибрат сөздері, ой-толғамдары – халықтың асыл мұрасы, әдебиетіміздің айнасы іспеттес.

Ойшылдарымыздың шығармашылығына назар аударар болсақ, ұрпаққа қалдырып кеткен даналық ой-толғамдары әр түрлі сөзбен жеткізілсе де, айтар ой, көздеген мақсат бір болатын. Бұл тұста, ғалым Ә. X. Марғұланның: «Абай мен Әл-Фарабидің көздегені адамдардың рухани байлығы, олардың бақытты болуы мен әсемдікке ұмтылуы болып табылады» [1, 7б.]., — деген пікірі осы айтылған ойға саяды. Абай мен Фарабидің үндестігін сөз еткенде, ең алдымен, екі ұлы ойшылға ортақ «жан қуаты» немесе Абайша айтқанда «өзін танымақтық» жайында көзқарасына айрықша назар аудару қажет. «Жан қуаты» жөніндегі философиялық ілімнің алғашқы қадамы сонау ерте заман философтарынан бастау алса, оны өз заманында ғылыми жүйеге түсіріп, қалыптастырған Фараби еңбегін ерекше атауға болады. Бұл ілімге қазақ топырағында алғаш Фараби бойласа, әрі қарай ізін жалғап, терең барлап барған Абай болды. Абайдың ғақлияларында кездесетін «жан құмары», «жан қуаты», «жанның азығы» секілді философиялық ойларын дарытатын іліміне үңілер болсақ, онда дана ойшылдың өзінің ой қорытқан тұжырымдарын өскелең ұрпаққа молынан жеткізе алмаған өкінішін білдіреді.

Әл-Фараби мен Абай үндестігін, шығармаларының ұқсастығын көптеген ғалымдар зерттеген. Соның ішінде ерекше атап өтетініміз, екі ойшылдың арасын тарихи сабақтастықпен жалғастыра білген, «Әл-Фараби және Абай» проблемасын зерттеумен шұғылданушы ғалым А.Машанов. Фарабидің: «Әрбір адамның дүниеде өз орны бар», — деген ой-тұжырымын, Абай жаңаша көзқараста: «Сен де кірпіш дүниеге, кетігін тап та, бар қалан!»,- деп әрбір адамзат баласының өмірде өзінің орны бары, ел өмірінде, тағдырында елеулі орын алатындығын тілге тиек еткен.

«Әл-Фараби мен Абай арасын жақындастыру, оларды үндестіру, біздің халқымыздың мың жылдық рухани, мәдени-рухани дүниесін тірілту деген сөз. Демек бұл зор мақсатты халықтық іс деп білу керек… Ал, осы екі алып тұлғаны жеке-жеке тануда едәуір істер істелгені рас. Бірақ бұлардың арасын жалғастырып тұрған ғажайып нәзік, тамаша берік рухани жіпті біз әлі таба алмай жүрміз: бірақ оның барын анық сезсек те, оны «көруден» әлі шалғай жатырмыз, – дейді зерттеуші ғалым А. Машанов [2, 7б.].

Дана Абайдың шығыс әдебиетімен кең таныс болғаны баршамызға мәлім. Шығыстың даңқты кемеңгер шайырларының туындыларын ақын ерте оқып, ойға сіңірген. Әсіресе, ол түркі, парсы тілінде жазған әйгілі данышпан ойшылдар еңбектерінен өшпес ғибрат алған. Фирдоуси, Сағди, Хафиз, Науаи, Физулилер кітаптары арқылы қазақ ақыны күллі шығыс елдерінің аңыз, тарих, мифтерін де танып білген[3, 74б.].  Бұдан шығатын қорытынды – Абай тек қазақ ауыз әдебиетінің орасан байлығымен ғана емес, шығыс шайырларының шығармаларынан сол елдердің де фольклорлық аңыздауларын біліп отырған.

«Ғақлия – нақлия», «ғаламның сәнді сәйкес жарастығы», «ғылым құдіреті», «жүрек таразысы – инсаф», «өмірдің өзі шындық» тәрізді қағидалар Әл-Фараби еңбегінен бастау алып, Абай шығармашылығында да өріс алған. «Абай жолын келешекте кеңейтіп адамдық, шындық жолы – Фараби-Абай жолы деп тануымыз керек…»[2, 10б.].

Зерттеуші Л.Исламова: «Әл-Фараби поэтикасы белгілі бір деңгейде логика ілімінің қалыптарымен шектелгенімен, ғалым өлең сөзді тыңдаушыға эмоциялық әсер беретін құрал ретінде де қарастырады», — деп баға берген.

Тағы бір айта кететін жайт, Абай атамыздың қарасөздерінде Фараби ойлары көрініс табады. Бұл қарасөздер философиялық ойға құрылған трактаттар деп айтсақ та қате емес секілді. Бұл сөзімізге дәлел ретінде, тізбектеп атап көрсетсек:

Біріншіден, Абай жан, ой, дін, ынсап, ләззат, ақыл, түйсік, ғылым, білім, құмарлық, еңбек, талап, ұят, ар, намыс, махаббат, қайрат, ашу-ыза, қуат, т.б. философиялық категорияларды қағаз бетіне түсіріп, мән-мағынасын айқындап көрсеткен. Сол себепті, қарасөздерін даусыз философиялық трактат деп айта аламыз.

Екіншіден, философиялық трактат деп айтқанымызға дәлел ретінде: Абай Фарабиден кейін, арада мың жыл өткен соң қазақ топырағында екінші болып Сократ, Платон, Аристотель, Аристодем еңбектерін терең үңіле оқып, ой-тұжырымын жасай білген.

Үшіншіден, осы еңбектің жалпы жазылу, баяндау, таңдау, дәлелдеу стиліне ой жіберіп қарасаңыз, әлемге әйгілі философтар Монтеннің, Ларош-Фуконың, Ибн-Синаның стиліне өте ұқсас. Қарапайым тілмен әңгімелеу, баяндау, түсіндіру тәсілімен жазылған. Бірақ терең ой, тартымды теңеу, тағылымды сөздер оқырманды қызықтырып отырады. Бұл да шығарманың философиялық еңбек екеніне бұлтартпас дәлел.

Қорыта айтқанда, Фарабидің, Абайдың шығармаларында, ғибрат сөздерінде де – білім, мейірбандық, сұлулық үшеуінің бірлігі басым. Бұл екі ғұламаның гуманистік идеялары әлемге кең тарады. Олар ақыл-ой мен білімнің биік мәнін дәріптеді.

Пайдаланылған әдебиеттер:

  1. Әл-Фараби. Философиялық трактаттар. — Алматы, 1972.
  2. Машанов А. Әл-Фараби және Абай. – Алматы, 1989.
  3. Абай және қазіргі заман: зерттеулер жинағы. – Алматы: Ғылым, 1994. – 336б.