Zamanay'i a'dis — ta'silderdin' tiimdiligi

Qazaq tili ja'ne a'debieti
Sandybaeva Albina Baimy'ldinovna, Zamanay'i a'dis — ta'silderdin' tiimdiligi

Maqala avtory: Sandybaeva Albina Baimy'ldinovna
Jumys orny: "Mihailovka orta mektebi" KMM
Lay'azymy: qazaq tili men a'debieti mug'alimi
Portalg'a jariialany' merzimi: 17.11.2018


 Uly pedagog: «Mug'alim bilimin u'zdiksiz ko'terip otyrg'anda g'ana mug'alim, al, oqy'dy izdey'di toqtatsa, mug'alimdigi de joiylady» degen bolatyn. Sondyqtan, qazirgi mug'alim bilim bery'de jan'alyqqa jany qumar, shyg'armashylyqpen jumys istep, oqy' men ta'rbie isine enip, oqyty'dyn' jan'a tehnologiiasyn sheber men'gergen jetekshi tulg'a boly'g'a tyrysy' kerek.

Ba'sekege tu'sken damyg'an qog'amda adamzat balasyn alg'a jeteley'de bilimnin' alar orny erekshe. Da'l qazirgi y'aqytta bilim bery' u'derisinde bolyp jatqan tu'rli o'zgerister adamnyn' mu'mkindikterine jol ashy', damy'yna, o'zine-o'zi seny'ine mol mu'mkindikter berip otyr.  Al u'irenip kele jatqan jas by'yng'a jol siltep, bag'yt-bag'dar bery' jan-jaqtylyqty talap etedi. «Mug'alim a'rdaiym izdeniste bolsa g'ana, sha'kirt janyna nur quia alady» — dep Ahmet Baitursynov aitqandai, mug'alimnin' izdenisi jan-jaqtylyg'y, quzirettiligi arqyly aiqyndalady. Bu'gingi ku'ni bilim bery'degi o'zekti ma'selelerdin' biri — pedagogtyn' bilimin ko'tery', onyn' zamanay'i tehnologiialardy jete men'gerip, syndarlylyqqa, ko'shbasshylyqqa beiimdey'. Sondyqtan zamanay'i mug'alim o'z ka'sibi qyzmetinde, jan'a jag'dailarda jumys istey'ge daiar boly' u'shin,  da'stu'rli oqyty'dy g'ana emes oqyty'dyn' jan'a a'disterin qoldanysqa engizy'i, biliktiligin arttyry'y kerek. Ozyq tehnologiialardyn' eny'i mug'alimnin' oilany' stilin, oqyty' a'distemesin o'zgertedi. Jan'a ta'silderdi paidalany' negizinde mug'alim de, oqy'shy da tabysqa jetip, bilimin shyn'dai tu'sedi. Qazirgi zaman talabyna sai a'r mug'alim o'z bilimin jetildirip, eski birsaryndy sabaqtardan go'ri jan'a talapqa sai innovatsiialyq tehnologiialardy o'z sabaqtarynda ku'ndelikti paidalansa, sabaq tiimdi, a'ri tartymdy, qonymdy bolary so'zsiz. Bilim sapasy oqy'shynyn' bilimge degen qushtarlyg'y men qyzyg'y'shylyg'yna bailanysty. Balanyn' bilim aly'g'a degen qushtarlyg'yn oiaty' u'shin bu'gingi ku'ni mug'alim ko'p izdenip, sabaqtyn' tiimdi o'ty'ine jumys jasay'y qajet.

Tiimdi pedagogikanyn' basty ta'sili – a'r oqy'shyny jeke tulg'a retinde qarastyry'. Bizdin' mindetimiz barlyq oqy'shynyn' bilim aly', maqsatqa jety' men synyp o'mirine qatysy' qabiletterin arttyry' u'shin ony tulg'a retinde erekshe damyty' bolyp tabylady.

Jan'a bilim mazmunyn engizy' arqyly oqyty' u'derisin o'zgerty'ge yqpal ete otyryp, dialog negizinde bilim bery' arqyly pa'n boiynsha oqyty' tiimdiligin arttyry'. Mysaly mug'alimder oqyty'dyn' dialogtik a'disterin engizy'ge arnalg'an a'dis-ta'silderdi tiimdi jol dep qarastyrady. Og'an  jay'ap aly' men toppen jumys jasay' ta'silderi jatady.  Na'tijesinde sabaq barysynda oqy'shylardyn' erkin so'iley'in, o'zindik pikirin aity', tulg'a retinde qalyptasy'yna jag'dai jasay'g'a, ushqyr oilay'yn qalyptastyry'g'a, oqy'shyny izdenimpazdyq pen shyg'armashylyqqa, da'leldi so'iley'ge dag'dylandyry'g'a bolatynyn baiqaidy. G'ylymi zerttey'ler na'tijeleri sabaqta dialogtin' man'yzdy ro'l atqaratynyn ko'rsetti. Oqy'shy dialog kezinde bilim alatynyn Vygotskiidin' oqyty' modeli joramaldag'an.

Jalpy, jan'ashyl tehnologiialar oqy'shyny oqy' quralynyn' nysanyna, o'zine bolashaqta jol, bag'dar taba alatyn tulg'ag'a  ainaldyrady.  Osylaisha oqyty'dyn' zamanay'i tehnologiialaryn qoldany' oqyty' a'disterinin' ko'ptegen tu'rlerin qoldany'dy talap etedi, ol oqyty'dyn' sapasyn ko'tery'ge, oqy'shylardyn' sabaqtag'y jumysynyn' na'tijeliligine, oqy'shylardyn' oqytylatyn pa'nge turaqty qyzyg'y'shylyg'yna a'ser etedi.